GeoExplorer

Podziemia Jarosławskie

przez , Kwi.02, 2014, w Pod ziemią

Jarosław jest starym grodem warownym z XI w. położonym na Pogórzu Rzeszowskim, na wysokim, lewym brzegu rzeki San, a jego nazwa wywodzi się od założyciela księcia kijowskiego Jarosława Mądrego. Jego podziemia, a w zasadzie zespół piwnic i składów kupieckich, których powstanie datuje się na XVI-XVII w., znajduje się pod kamienicą numer 14 zwaną kamienicą Rydzikową. Nazwa pochodzi od jej właściciela Wojciecha Rydzika i wzniesiono ją w charakterystycznym dla Jarosławia typie kamienicy z wiatą. W piwnicach utworzono podziemną trasę turystyczną im. Feliksa Zalewskiego (nazwaną imieniem profesora dla upamiętnienia jego wkładu i zasługi przy ratowaniu Jarosławia), o długości 200 m i różnicy poziomów 8,5 m, oddaną do użytku 1 czerwca 1984 r., nad którą od 1991 r. pieczę sprawuje Muzeum Jarosławia. Trasa rozpoczyna się przy wschodniej pierzei jarosławskiego rynku. Pod kamienicą Rydzikową znajdują się wielokomorowe piwnice i chodniki wykute na kilku poziomach. Geneza ich powstania jest podobna jak w przypadkach innych tego typu obiektów np. w Sandomierzu, Rzeszowie i Przemyślu. Miasto będące na szlaku handlowym rozwijało się i kwitło, a najintensywniejszy rozkwit gospodarczy i kulturalny przypadł na koniec XVI i 1 poł. XVII w. W 1375 r. Jarosław otrzymuje przywilej organizowania targów i jarmarków, na które to zjeżdżali kupcy z wielu regionów Europy, a nawet Azji. Handel odbywał się w sklepach lub na miejskim rynku. W związku z tym iż towary musiały jednak być gdzieś składowane, potrzebna była przestrzeń na obiekty magazynowe. Pierwotnie towary kupieckie gromadzono w podcieniach i pod wiatami kamienic, z czasem jednakże miejsca zaczęło brakować i wówczas to rozpoczęto drążenie piwnic i komór składowych pod kamienicami. Z upływem czasu pojedyncze kamienice rozbudowywano i drążono coraz głębiej, tworząc kolejne poziomy. Rozległe chodniki i komory biegły pod wszystkimi zabytkowymi kamienicami w rynku oraz pod ulicami starego miasta. Drążono je w miękkiej skale lessowej, a dla wzmocnienia ścian i stropów obudowywano je następnie cegłami. Niestety po wielkim pożarze w 1625 r. i późniejszym najeździe przez Szwedów w 1656 r. miasto podupadło. Podziemia stały nieużywane, zaniedbano je i przez wiele lat nie poddawano potrzebnej konserwacji. To doprowadziło do sytuacji, w której stały się one zagrożeniem dla zabytkowych kamienic. W związku z tym coraz częściej zdarzały się awarie sieci wodociągowych, pękały fundamenty, zapadały się i zawalały budynki. Podziemia znajdowały się w bardzo złym stanie technicznym, niektóre z nich były pozbawione obudowy ceglanej, inne obudowane tylko częściowo lub nawet w całości były mocno nadwyrężone. Groziło to zarwaniem sklepień i doprowadzeniem do kolejnych katastrof budowlanych. W listopadzie 1962 r. do Jarosławia przybywa zespół specjalistów z Przedsiębiorstwa Robót Górniczych w Bytomiu i niezwłocznie przystępuje do pierwszych prac mających na celu zabezpieczenie starego miasta. Prace prowadzono według planu opracowanego przez grupę naukowców z AGH w Krakowie pod kierunkiem prof Feliksa Zalewskiego. Prace konserwatorskie trwają do chwili obecnej. W trakcie prac zabezpieczających w kamienicy Rydzikowej odkryto komory i chodniki podziemne położone na różnych poziomach. W 1966 r. zaprojektowano przebieg podziemnej trasy turystycznej, która przebiega ceglanymi korytarzami o łukowatych sklepieniach przez kilka podziemnych komór. Pierwsza kondygnacja podziemi znajduje się w strefie fundamentów domu i jest adekwatna do rozmieszczenia pomieszczeń na parterze. Niższą kondygnację tworzą cztery połączone ze sobą chodniki usytuowane pod wschodnia częścią kamienicy. Trzeci, najniższy poziom, opada wzdłuż ściany północnej i wychodzi poza obrys fundamentów kamienicy.

:, , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...