GeoExplorer

Sztolnia w górze Chmielarz

przez , Maj.17, 2014, w Pod ziemią

Sztolnia w ChmielarzuWojcieszów to 4-tysięczne miasto położone w Górach Kaczawskich nad rzeką Kaczawą. Około 1,5 km na wschód od niego znajduje się góra Chmielarz (Hopfenberg) 585 m n.p.m., leżąca w północnej części Grzbietu Wysokiego Gór Kaczawskich, w której zboczach wydrążono sztolnię poszukiwawczą za rudami uranu, popularnie nazywaną Sztolnią w Chmielarzu. Aby do niej dotrzeć wędrówkę najlepiej rozpocząć z parkingu rowerowego z małą infrastrukturą turystyczną (wiaty, tablice informacyjne) przy ul. Nadrzecznej. Tu bierze początek ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna „Gruszka”. Z parkingu kierujemy się początkowo za znakami czerwonymi pod górę szutrową drogą, trawersując od północy zbocza góry Trzciniec 485 m n.p.m. do stanowiska nr. 4, a dalej już za znakami niebieskimi (przed stan.nr.4 skręcić w lewo) trawersujemy od północy zbocza góry Polanka 551 m n.p.m. docierając po kilkudziesięciu metrach do podnóża Chmielarza. Chmielarz zbudowany jest ze staropaleozoicznych skał metamorficznych pochodzenia wulkanicznego takich jak zieleńce i łupki zieleńcowe oraz skał pochodzenia osadowego, należących do metamorfiku kaczawskiego – fyllitów i łupków (albitowo-serycytowych,chlorytowo-serycytowych,kwarcowo-serycytowych).Wlot sztolniW kulminacji szczytowej znajdują się niewielkie wychodnie skał. Górę porasta las iglasty.Po prawej stronie ścieżki dydaktycznej, na przeciwko stanowiska nr.5, wyraźny wąwozik i wydeptana ścieżka doprowadza do wlotu sztolni. Wlot sztolni widoczny jest z drogi. Na temat genezy jej powstania krążą dwie wersje. Pierwsza z nich mówi, że jej początki wiążą się z poszukiwaniami i pracami za rudami uranu prowadzonymi przez Niemców w latach 1943-1944. Druga wiąże się z utworzonymi na mocy porozumienia polsko-radzieckiego w 1948 r. radzieckimi grupami geologiczno – poszukiwawczymi, których zadaniem było rozpoznanie zasobów minerałów uranonośnych, penetrujących stare sztolnie oraz drążących nowe. W rejonie Sudetów działało 18 takich ekip, w rejonie Wojcieszowa – 5. Na zboczach Chmielarza wydrążone zostały co najmniej dwie sztolnie poszukiwawcze w latach 1947-1952 przez Rosjan z tzw. Zakładów Przemysłowych R1, oraz niemieckich jeńców (co do tych brak jest jednak informacji źródłowych). Nie są znane wyniki prac i badań prowadzonych w sztolni przez Rosjan.Początkowy odcinekW 1951 r. w okolicach Wojcieszowa wydobyto około 1,2 kg czystego uranu, a jego średnia koncentracja miała wynosić 0,23 kg/tonę przetworzonej skały. W 1953 r. sztolnia została zinwentaryzowana przez Wojsko Polskie i zaliczona do obiektów „niewykorzystywanych”. Otwór wejściowy znajduje się na wysokości 560 m n.p.m. Całkowita długość wyrobisk to około 450 metrów, z czego ponad 300 metrów przypada chodnikowi głównemu, a resztę stanowią boczne chodniki poszukiwawcze. Sztolnia posiadała jeden 20 metrowy szyb. Za otworem wejściowym sztolnia zabezpieczona jest metalową kratą zamykaną od października do maja o czym informuje zawieszona tabliczka, z uwagi na zimujące w niej nietoperze, co tym samym czyni ją obiektem chronionym na mocy prawa jako siedlisko zwierząt objętych ścisłą ochroną. Początkowy odcinek zalany jest wodą osiągającą miejscami głębokość do 1 m. Główną jej część stanowi obszerny poziomy chodnik, z sześcioma parometrowymi bocznymi chodnikami poszukiwawczymi. Wraz z pokonywaną odległością wody na spągu ubywa (czynny ciek wodny – grawitacyjny odpływ wody).Pozostałości magazynu MWPo lewej stronie znajduje się obudowana cegłą komora techniczna, prawdopodobnie były magazyn materiałów wybuchowych. W dalszej części widoczne są na ścianach i stropie liczne żyły kwarcu oraz wkładki łupków zieleńcowych, z których to pobierano próby rud uranu, arsenu, arsenopirytu i miedzi. Widoczne są też różnokolorowe nacieki mineralne, od białych poprzez żółte, czerwone, fioletowe do czarnych, tworzące się w wyniku infiltracji przez wodę górotworu i wypłukiwanie z niego związków mineralnych. Na jednym ze skrzyżowań chodników, w miejscu uskoku tektonicznego, występuje niewielki obwał skał ze stropu. Kolejny obwał można spotkać w jednym z bocznych chodników posiadających drewnianą obudowę. W sztolni widoczne są ślady dawnego torowiska, a spod obwału wystają fragmenty szyn. Mniej więcej w połowie długości sztolni zauważyć można porzucony pojemnik na uran. Pod względem górniczym stan wyrobisk sztolni w Chmielarzu jest dobry.

:, , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...