GeoExplorer

Afrodyzjakalna oleica

przez , Maj.03, 2014, w Flora i Fauna

Oleica fioletowa (1)„Oleica to ciekawy chrząszcz z rodziny majkowatych, pasożytuje na dziko żyjących pszczołach, przechodzi skomplikowany rozwój z hipermetamorfozą, a dawniej wykorzystywany był w afrodyzjakach i truciznach. Kantarydyna, pochodząca od tych owadów, wykorzystywana jest do usuwania brodawek i tatuaży. Zapewne oleica należała do podstawowego zestawu leśnej czarownicy…”
Oleica to bardzo charakterystyczny i stosunkowo rzadko występujący owad z rodziny majkowatych. Najczęściej spotyka się oleicę krówkę oraz nieco rzadziej oleicę fioletową. Dzięki charakterystycznemu kształtowi, nieco baryłkowatemu i skróconym pokrywom skrzydłowym, oraz lekko fioletowym, metalicznym ubarwieniu, jest chrząszczem łatwym do rozpoznania. Zaniepokojony owad wydala oleistą żółtą ciecz, zawierającą silnie trującą kantarydynę. Nazwa owada wzięła się właśnie od tej oleistej cieczy. Kantarydyna to związek chemiczny zaliczany do grupy terpenów. Kantarydyna nie jest szkodliwa dla wyspecjalizowanych chrząszczy zjadających majkowate. W dawnej medycynie antycznej i oświeceniowej wykorzystywano kantarydynę jako środek pobudzający, stosowany w afrodyzjakach, znany pod nazwa „hiszpańskiej muchy”.

Kantarydyna u człowieka pobudza zakończenia nerwowe i błony śluzowe układu moczowo-płciowego. Poza podnieceniem często powoduje powikłania takie jak zapalenia dróg moczowych i przewodu pokarmowego oraz bolesne erekcje, niekorzystnie wpływa także na prace nerek. W większych dawkach kantarydyna wykorzystywana była dawniej jako trucizna, zwana jako „aqua tofana”. Dla człowieka dawka śmiertelna kantarydyny wynosi 10-30 mg.
Współcześnie kantarydyna bywa wykorzystywana do usuwania tatuaży i brodawek. Oleica fioletowa czasami nazywana bywa „hiszpańską muchą”, choć poprawnie nazwa ta odnosi się do majki lekarskiej, gatunku częściej i liczniej występującego. W Polsce występuje 12 gatunków oleic, w Europie 15 gatunków, z których najczęściej spotkać można oleicę krówkę i oleicę fioletową. Oleica fioletowa (Meloe violaceus) jest nieco mniejsza od oleicy krówki (Meloe proscarabaeus). Jej ciało osiąga długość 10-32 mm i jest wyraźnie fioletowo ubarwione. Jest to gatunek rzadszy od oleicy krówki, występuje w nasłonecznionych, suchych miejscach.Oleica fioletowa (Meloe violaceus) 2Tak jak u innych majkowatych występuje nadprzeobrażenie, hipermetamorfoza. Larwy pierwszego stadium i drugiego stadium wyraźnie się od siebie różnią zarówno morfologią jak i biologią. Larwy pierwszego stadium są ruchliwe, morfologicznie typy kampodealnego, zjadają jaja pszczół. Larwy drugiego stadium są pędrakowate, z silnie skróconymi odnóżami, żywią się miodem. Rosną intensywnie i trzykrotnie linieją. Po ostatnim linieniu zakopują się w ziemi, gdzie przeobrażają się w poczwarki rzekome. Po przezimowaniu z poczwarek rzekomych wylęgają się larwy ostatniego stadium. Morfologicznie podobne są do drugiego typu larw, pędraków, ale nie pobierają pokarmu i przekształcają się w poczwarki właściwe. Dorosłe owady najczęściej spotkać można na łąkach różnego typu, gdzie dorosłe odżywiają się liśćmi roślin zielnych i gdzie do gleby składają jaja. Samica składa do 10.000 jaj. Cechą charakterystyczną odróżniającą samicę od samca są „złamane” czułki.

Tak duża płodność typowa jest dla pasożytów o złożonym cyklu rozwojowym – niełatwo jest bowiem znaleźć swojego żywiciela.
Wylegające się larwy nazywane są trójpazurkowcami. Gromadzą się one na kwiatach i przyczepiają się do odwiedzających te kwiaty pszczół. Wiele larw pomyłkowo przyczepia się do odnóży innych owadów, przez co nie znajdują dogodnych warunków do rozwoju i giną. Larwy przyczepione do odnóży pszczół, dostają się do ich gniazd. Tam zjadają pszczele jaja, potem linieją i przekształcają się w pędrakowate larwy drugiego stadium. Z kolei te larwy odżywiają się pyłkiem i nektarem, który gromadzą w swoich gniazdach pszczołowate. Po powtórnym linieniu powstaje niby-poczwarka, z której wykształca się dopiero poczwarka właściwa, a następnie chrząszcz dorosły. Ten złożony cykl rozwojowy z dwoma różnymi typami larw oraz dwiema „poczwarkami” nazywany jest hipermetamorfozą – nadprzeobrażeniem.

:, , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...