GeoExplorer

Jaskinie w Żelaznej Górze

przez , Gru.21, 2013, w Pod ziemią

Jaskinia Schronisko IW Górach Bystrzyckich opisane zostały dotychczas 2 jaskinie. Pierwsza to dobrze znana turytom co najmniej od XVIII wieku i wielokrotnie opisywana w literaturze Jaskinia Solna Jama w Gniewoszowie 40-metrowej długości, a druga to zagadkowa jaskinia w Różance, opisana w 1977 roku przez Mariana Pulinę i jak podawał on, łączna długość korytarzy tej jaskini, zinwentaryzowanych w 1964 roku wynosiła około 40 m. Na przygotowanym przez niego planie można policzyć co najwyżej 12 metrów korytarzy przy zsumowaniu długości wszystkich szczelin. Obecnie według opracowania „Jaskinie Sudetów” z 1996 roku jaskinia nie istnieje, choć brak jest informacji z jakiego powodu. Problemem też jest lokalizacja jaskini, bo nie wiadomo gdzie naprawdę się znajdowała. Czy otwór był naturalny, czy odsłonięty w wyniku eksploatacji wapienia. Według planu Puliny znajdowała się na wysokości 580 m n.p.m.

W okolicach Różanki znajduje się kilka wychodni wapienia, które w większości były eksploatowane w niewielkich wyrobiskach, jednak wszystkie znalezione na mapie wyrobiska zlokalizowane są poniżej 560 m n.p.m. Jedyny kamieniołom w najbliższej okolicy, którego ściany wyrobiska sięgają 580 m n.p.m., znajduje się na Żelaznej Górze. W czasie poszukiwań przeprowadzonych w tym kamieniołomie odnaleziono liczne naturalne szczeliny, korytarzyki i wnęki pochodzenia krasowego. Przy progu pomiędzy dwoma wyrobiskami w północnej części tego kamieniołomu znajduje się m.in. łatwe do znalezienia schronisko krasowe o łącznej długości korytarzy około 12 m i długości głównego korytarza wejściowego około 4 m. Czyżby był to obiekt odnaleziony w 1964 roku i opisywany przez Pulinę (?). Plany obu obiektów jak również ekspozycja otworów nie pokrywają się i plan schroniska.Dolny korytarzW związku z tym, odnaleziony obiekt ten został nazwany Schroniskiem w Żelaznej Górze I. Kilka metrów poniżej łatwo znajdziemy otwory dwóch niewielkich studni krasowych stanowiących część niewielkiej jaskini w Żelaznej Górze o oszacowanej łącznej długości 18 m, sumując wszystkie długości korytarzy poziomych i pionowych studni. Ślady bytności grotołazów w postaci taśm parcianych, wskazują że obiekt ten był już penetrowany, jednak opisów tej jaskini nie odnajdujemy nigdzie w literaturze. Do wnętrza można dostać się bez użycia liny, dwiema ciasnymi studzienkami, z których najgłębsza ma 5 metrów. Obie studzienki w dolnej części połączone są ciasnym korytarzem. Studnia południowa prowadzi do niewielkiej komory, od której na południe biegnie dalej wąski, zakręcający na wschód korytarz o długości około 5 metrów, kończący się niedostępnymi szczelinami. W jednej z nich można nawiązać kontakt głosowy z osobą znajdującą się w położonym wyżej Schronisku w Żelaznej Górze I, co świadczy o ich połączeniu niedostępnymi szczelinami.

Około 200 m na południe, w ścianie o ekspozycji na wschód, odnaleziono kolejna pustkę krasową, szczelinowe Schronisko w Żelaznej Górze II. Zaczyna się ono wysokim otworem, o wysokości około 2,5 m i powstało na wyraźnej, nieregularnej szczelinie. Ma długość około 4 m. Obiecującą z punktu widzenia dalszej eksploracji jest Jaskinia Okienko, zlokalizowana w ścianie o ekspozycji na zachód, w południowej części kamieniołomu. Wejście do niej prowadzi przez charakterystyczny otwór położony około 2 m nad ziemią na skalnej ścianie. Okrągły w przekroju korytarz o długości około 4 m opada pod kątem 45′ w dół i kończy się namuliskiem z gruzem. Po częściowym usunięciu największych głazów i kamieni, stwierdzono, że korytarz ciągnie się dalej co najmniej 4 m. dalsza eksploracja jaskini wymaga jednak odgruzowania przejścia. Korytarz przypuszczalnie został zasypany w trakcie eksploatacji kamieniołomu.

W pobliżu znajduje się jeszcze jedna, ciasna grota zawaliskowa o długości 3 m. Nie ma ona jednak naturalnego charakteru i powstała na skutek osunięcia się olbrzymich głazów w wyniku eksploatacji wapienia. Odnalezione obiekty krasowe nie oszałamiają swą wielkością, stanowią jednak dużą ciekawostkę z uwagi na to,  że praktycznie nie były opisywane w literaturze speleologicznej. Wraz z położonymi w pobliżu sztolniami stanowią one miejscową atrakcję, którą warto zobaczyć przemierzając szlaki w rejonie Różanki i Międzylesia.

(źródło: Sudety 2/10)

:, , , , , , ,

Leave a Reply

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...