GeoExplorer

Muchów i okolice

przez , Mar.06, 2014, w Ciekawe miejsca

Muchów odsłonięcie bazaltówMuchów to niewielka wieś zlokalizowana przy drodze Jawor – Świerzawa, wzmiankowana po raz pierwszy w 1203 roku. Niegdyś wchodziła w skład ziemskich dóbr cystersów z Lubiąża i słynęła w średniowieczu z rybactwa stawowego oraz łowiectwa. Istniejąca tu wcześniej stara słowiańska osada została skolonizowana przez cystersów, którym książę Henryk V w 1283 roku. podarował te ziemie. Od 1637 roku. wieś należała do von Schweinichenów, potem do rodziny von Vogten, a od 1883  do 1945 roku do von Sprengerów. Po II wojnie światowej wysiedlono ludność niemiecką zastępując ją przesiedleńcami ze wschodu. Wjeżdżając do wsi od strony Jawora, po lewej stronie, znajduje się pomnik przyrody Lipa „Anna”, szerokolistna lipa (Tilia platypyllos), bardzo wysoka (26 m wysokości) i wyjątkowo okazała, o grubym, prostym pniu (obwód 7,4 m) oraz gęstej i szerokiej, kopulasto wysklepionej koronie. Jest to największa lipa na Dolnym Śląsku.MuchówTrochę dalej, po prawej stronie znajduje się budynek pałacowej lodowni, powstałej w XIX wieku, zbudowanej z bazaltu i cegły, pokrytej stożkowym dachem. Powstała na kolistym planie. Była miejscem przechowywania żywności ze względu na utrzymującą się w niej stałą, niską temperaturę. Na przeciwko lodowni, po drugiej stronie drogi prowadzącej do pałacu, znajduje się jeden z kilku zachowanych domów szachulcowych. Muchów i jego okolice to teren bogaty w budowle z tzw. muru pruskiego. Budynki szachulcowe były budowane z zastosowaniem krzyżujących się drewnianych konstrukcji ramowych. Ściany takiego domu przedzielano słupami i ryglami na prostokąty, a przestrzeń tą wypełniano gliną lub cegłą i kamieniami. Była to prosta i stosunkowo tania konstrukcja, budowana z dostępnych w okolicy surowców naturalnych.Pałac w MuchowieDo najciekawszych budynków szachulcowych należy oficyna mieszkalno – gospodarcza należąca niegdyś do folwarku oraz dom murowany, szachulcowy stojący naprzeciw lodowni. Kierując się drogą koło lodowni w prawo, docieramy do pałacu. Neobarokowy budynek pałacu powstał w 1910 roku na niewielkim wzniesieniu i otoczony został nasadzonym parkiem. Był rezydencją śródleśną von Sprengerów, właścicieli z Małuszowa. Forma architektoniczna jest przykładem budowli zbudowanej na rzucie prostokąta z wielobocznymi ryzalitami oraz z wieżyczką. W reprezentacyjnym holu, salach parteru, korytarzach pierwszego piętra i poddasza zachował się jednolity wystrój stolarski.Wewnątrz znajduje się cenny piec kaflowy przywieziony z pałacu Nostizów w Luboradzu.GnomonPałac jest wpisany do rejestru zabytków, a obecnie mieści się w nim Powiatowy Zespół Schronisk Młodzieżowych w Jaworze oraz Centrum Edukacji Ekologicznej i Wulkanizmu – Pałacyk w Muchowie. Na wschód od Muchowa znajdują się największe w Sudetach, pod względem powierzchni zajmowanej przez wychodnie bazaltów wzniesienia – Muchowskie Wzgórza. Z uwagi na mało efektowną sylwetkę nieprzypominającą innych charakterystycznych, stożkowatych bazaltowych gór, jak np. nieodległą Czartowską Skałę czy Ostrzycę, są rzadko odwiedzane, również za sprawą słabej infrastruktury turystycznej. Z Muchowa wprowadza na nie ścieżka dydaktyczna „Las Świniec”, niebieskimi znakami od skrzyżowania dróg Lipa – Nowa Wieś Wielka, przy wiacie turystycznej.MszanaProwadzi ona przez las liściasty, w którym natrafia się na pojedyncze bazaltowe głazy. Wraz z przemierzaną odległością i wysokością ich liczba wzrasta aż dochodzimy do sporych rozmiarów rumowiska bazaltowego u podnóża starego wyrobiska. Jest to hałda bazaltu nieczynnego kamieniołomu. Na dobrze widocznej ścianie odsłaniają się bardzo dobrze wykształcone, regularne słupy bazaltu, nachylone w kierunku północnym, przekraczające 5 metrów wysokości. Eksploatacja bazaltu była tu prowadzona na szczęście na niewielką skalę, dlatego też poza tym tylko miejscem, można oglądać naturalna formę bazaltowych wzniesień. Powyżej kamieniołomu, na bazaltowych wychodniach skalnych (skalista grzęda, będąca nietypowa formą dla bazaltowych wzgórz w Sudetach) znajduje się kamienno – ceglana wieża widokowa z początku XX wieku.Bazalty na MszanieNiestety nie spełnia już ona swojej funkcji, gdyż została przerośnięta przez okalający ją las bukowo – grabowy. Od wieży w kierunku północno – wschodnim nadal kręto biegnie skalista grzęda, składająca się ze znacznie grubszych słupów niż w kamieniołomie, grubości ponad 1 m, o mniej regularnych kształtach, prawie pionowych, asymetryczna wysokościowo. Po kilkuset metrach znika pojawiając się ponownie w pobliżu najwyższej kulminacji całych wzgórz – Mszanej 475 m n.p.m. Po północnej jej stronie znajdują się ścianki skalne do 8 metrów wysokości, u podnóża których rozciąga się rumowisko przechodzące dalej w pokrywy genezy soliflukcyjnej. Z Mszanej kierując się przez las w kierunku południowo – wschodnim dotrzeć można do skrajnie wschodniej kulminacji – Obłogi 445 m n.p.m., u której podnóża znajduje się źródliskowy odcinek potoku Jawornik, rzeźbiącego jar Wąwozu Myśliborskiego.Czartowskie SkałyDolina w tym miejscu jest wybitnie asymetryczna – zbocza od Obłogi długie i łagodne, przeciwne krótkie i strome, podcinane przez potok. Przyczyną takiego stanu było wymuszone zepchnięcie potoku pod przeciwległe zbocze, przez stale przyrastające pokrywy soliflukacyjne wietrzejących bazaltów Obłogi. Jest to znaczący proces działający w skali czasu całego plejstocenu, z wyłączeniem okresu gdy na Pogórze Kaczawskie nasunięty był lądolód. Muchowskie Wzgórza można by podzielić na dwie odrębne części: zachodnią, będącą pokrywą lawową z równą powierzchnią wylewu, która stanowiła powierzchnię ochładzania i wschodnią, Obłogą, wypreparowanym rdzeniem dawnego stożka wulkanicznego. Na południowy – zachód od Muchowa znajduje się rozległy teren o powierzchni około 90 ha nazywany Muchowskimi Łąkami.Szczyt Czartowskich SkałJest to kompleks z florystycznie najciekawszym zespołem łąki trzęślicowej i zespołem ostrożnia. Ze względu na unikatowy charakter zostały objęte ścisłą ochroną, a w lipcu każdego roku odbywają się tam koszenia łąk w ramach imprezy „Muchowskie kosy”. Ta regionalna impreza rekreacyjno – edukacyjna organizowana jest od 2001 roku. Corocznie w połowie lipca udział w niej biorą rolnicy z Polski, Czech i Niemiec. Ma ona na celu aktywizację i integrację społeczności lokalnej przy wykorzystaniu istniejących walorów przyrodniczych. W jej ramach obok zawodów koszenia łąk odbywają się konkursy układania bukietów i kompozycji kwiatowych, pokaz strojów ludowych, występy zespołów folklorystycznych, konkursy wiedzy ekologicznej i konferencje środowiskowe. Należy też wspomnieć, że około 2,5 km na południowy – zachód od Muchowa, w „Muchowskim Lesie” znajduje się punkt, w którym przecinają się współrzędne geograficzne 51’N i 16’E, oznaczony bazaltowym słupem – gnomonem.

Na koniec nie sposób nie wspomnieć o znajdującej się na północ od Muchowa Czartowskiej Skale 463 m n.p.m., stanowiącej jeden z najlepszych punktów widokowych na Pogórzu Kaczawskim, m.in. właśnie na cały masyw Muchowskich Wzgórz. Jest ona kolejnym nekiem wulkanicznym zbudowanym z bazaltów mioceńskich, wznoszącym się samotnie wśród okalających pół, z odsłonięciem regularnych bazaltowych słupów, za sprawą nieczynnych już dwóch wyrobisk kamieniołomu. Od 1991 roku stanowi pomnik przyrody nieożywionej, gdzie występują rośliny chronione takie jak między innymi dziewięćsił bezłodygowy, storczyk męski i bzowy, pierwiosnka wyniosła.

:, , , , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...