GeoExplorer

Tag: Bobrowice

Borowy Jar i Perła Zachodu

by on Paź.06, 2014, under Ciekawe miejsca

Perła Zachodu (2)Na północny-zachód od Jeleniej Góry, na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Bobru prowadzi  piękny i dobrze utrzymany szlak spacerowy Borowym Jarem. To urzekające miejsce z wieloletnią tradycją, przepełnione romantyzmem, doskonale nadaje się na odpoczynek i zadumę o czym świadczy przepiękny krajobraz, który rozciąga się w swojej całej okazałości wzdłuż Doliny Bobru. Rzeka Bóbr stanowi ukierunkowaną niemal południkową oś hydrograficzną Parku o długości 38 km i na tym odcinku oddziela Pogórze Izerskie od Pogórza Kaczawskiego oraz Gór Kaczawskich. Dolina Bobru przebiega w bardzo urozmaicony sposób, tworząc w kilku rejonach fantastyczne przełomy rzeczne, odsłaniające różnorodne i różnowiekowe formacje skalne.
Czterokilometrowy przełom wyżłobiony jest w granito-gnejsowym podłożu Pogórza Izerskiego. Rzeka przebija się przez wzgórza Wysoczyny Rybnickiej i pozostawia na północnym wschodzie samotny masyw Gap (465 m n.p.m.). Kilkudziesięciometrowa różnica wzniesień między poziomem rzeki a szczytami wzgórz podkreśla przełomowy charakter doliny. Rwący nurt Bobru wnika tu na głębokość 80-100 m w bardzo odporne skały, pocięte licznymi żyłami aplitów i diabazów. Z tego przełomu wyrastają strome zbocza o filarach skalnych sięgających blisko 20 m. Skaliste, zalesione stoki głębokiej doliny nadają jej niepowtarzalny charakter.

Na wzniesieniu zwanym Wzgórzem Bolesława Krzywoustego (375 m n.p.m), usytuowane było grodzisko datowane na przełom XII-XIII wieku. Mogło ono zostać wzniesione dużo wcześniej, jak przypuszcza się po prowadzonych badaniach archeologicznych w 1958 roku, które wykazały istnienie w tym miejscu rozległego grodu. W XIII wieku istniał tu zamek warowny zniszczony podczas najazdu husytów w 1427 roku. Ostatecznej ruiny budowli dokonali Szwedzi w okresie wojny trzydziestoletniej.
W roku 1911 dla upamiętnienia 800-lecia niegdyś istniejącego tu grodu, na Wzgórzu Krzywoustego wybudowano  istniejącą do dziś wieżę widokową o wysokości 22 m przypominającą kształtem latarnię morską. Charakterystyczna kopuła sprawiła, że osadnicy ze wschodu zaczęli nazywać ją „Grzybkiem” i ta nazwa znana jest wszystkim jeleniogórzanom. Z wieży roztacza się ładna panorama. Wzgórze Krzywoustego to wzniesienie zalesione pięknymi bukami, zbudowane ze starych gnejsów i granitów, położone u zbiegu rzeki Bóbr i Kamiennej przy górnym wylocie Borowego Jaru. Geneza wzniesienia ściśle wiąże się z powstaniem Kotliny Jeleniogórskiej. Dzisiejsze jego ukształtowanie związane jest z meandrowym biegiem wód rzeki. Strome wschodnie i północne zbocza, mogły zostać ukształtowane w wyniku różnic odporności skał na wietrzenie, a następnie wypreparowanie ich przez stopniowo zagłębiające się w podłoże wody Bobru.

Spacerując lasem przez Borowy Jar podziwiamy przyrodę oraz zastanawiamy się nad potęgą wód rzeki Bóbr, która na przestrzeni milionów lat ukształtowała piękną dolinę. Obecnie miejsce to jest ulubionym celem spacerów i przejażdżek rowerowych mieszkańców Jeleniej Góry oraz okolic. W ostatnich latach, wobec stale poprawiającej się czystości rzeki, powraca popularność tego zakątka. Na lewym brzegu wznoszą się wzgórza Lipnik (494 m n.p.m.) i Siodło (468 m n.p.m.), na którym urządzono pod koniec XVIII wieku „Ogród Muz” na podobieństwo greckiego Helikonu nadając okolicznym skałkom stosowne nazwy mitologicznych bogów – szczyt Siodła to Urania a skalisty odcinek koło Perły Zachodu to Hades. Jeszcze ponad 100 lat temu stała tu „Świątynia Apollina”. Niedaleko mostu kolejowego, przy drodze nad rzeką znajduje się Cudowne Źródełko. Właściwości tej wody wykorzystywano jako środek wywołujący prawdomówność, dlatego chętnie korzystali z jej właściwości nieufni małżonkowie. Według podań woda z tego źródła ma moc wykrywania zdrady małżeńskiej. Nieco dalej znajduje się podobne źródło o nazwie Hipokrene i skały o nazwie Trafalgar oraz Gibraltar.Most nad Jeziorem ModrymBorowy Jar skrywa w swym „wnętrzu” również perłę. Nad stromym, urwistym brzegiem jeziora Modre, w miejscowości Siedlęcin na miejscu zbudowanej w 1927 roku gospody, w roku 1950 powstało przepiękne schronisko turystyczne, gościniec PTTK, zwane Perłą Zachodu. Poniżej schroniska przez rzekę Bóbr przerzucony jest mostek o niebanalnej architekturze, przez który dojść można do malowniczej grupy skalnej zwanej Wieżycą. Bloki skalne uznane są za pomnik przyrody a sama Wieżyca ma 7 m wysokości. Skałki są dobrym punktem widokowym na Borowy Jar. Wieżyca sąsiaduje od wschodu z cyplem skalnym, który zmusza rzekę Bóbr do zakrętu.
Za zakolem dochodzimy do przepięknego Jeziora Modre, sztucznego zbiornika wodnego utworzonego w latach 1924-1925 przed zaporą na Bobrze (o wysokości 14,5 m) spiętrzającej wody na długość 1 km. Powstała tu również mała elektrownia wodna – Bobrowice III. W 1873 roku w Borowym Jarze powstały dwie fabryki papieru zniszczone podczas II wojny światowej. W pobliżu elektrowni na sztucznie utworzonej wyspie do 1945 roku istniała osada przy papierni – miejsce to nazywano „Końcem Świata”. Nieco dalej od niej wspaniałym łukiem rozpina się ponad Bobrem most kolejowy. Zbudowano go w latach 1951-54 na miejscu poprzedniego, zniszczonego przez Niemców w maju 1945 roku. Po drugiej stronie jeziora, na brzegu widoczne są duże bloki granitu z głębokimi, regularnymi kociołkami, tzw. marmity. Głazy z marmitami zalegały pierwotnie na dnie rzeki, a na obecne miejsce przeniesiono je w 1925 roku gdy w związku z budową tamy miały być zalane przez jezioro. Warto też zobaczyć Wieżę Książęcą w Siedlęcinie będącą mieszkalnym obronnym dworem rycerskim z XII wieku – potężną 4-kondygnacyjną kamienną wieżę o rozmiarach 14×20 m i 19 m wysokości, w której zachowały się piękne XIV-wieczne polichromie ścienne – najstarsze w Polsce malowidła o tematyce świeckiej.

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , więcej...

Elektrownia Bobrowice

by on Sie.15, 2014, under Zabytki

Elektrownia BobrowiceTeren Parku Krajobrazowego Doliny Bobru położony jest niemal w całości w zlewni rzeki Bóbr i jej dopływów. Bóbr jest wspaniałą rzeką ale i groźną. Jej bieg jest mozaiką odcinków szybkich i wolniej meandrujących, na które wpływ ma sytuacja hydrometeorologiczna. W 1888 i 1897 roku, po katastrofalnych dla regionu powodziach, opracowany został przez ówczesne władze program ochrony przeciwpowodziowej dolin rzecznych Przedsudecia. W ciągu kilku lat zbudowano kaskadę rzeki Bóbr uzupełnioną jazami i zbiornikami wodnymi w Siedlęcinie, Wrzeszczynie i największym w Pilchowicach. Stworzony został system sterowania fala powodziową, który sprawdza się po dzień dzisiejszy. W miejscach, w których było to technicznie i ekonomicznie uzasadnione, budowano również elektrownie wodne – Bobrowice (I, II, III), Wrzeszczyn, Pilchowice.

Elektrownia wodna Bobrowice I jest przykładem elektrowni przyjazdowej. Jej budowę rozpoczęto w 1924 roku, a ukończono rok później. Ponieważ w trakcie budowy ujawniono zalegające na dnie marmity, a to z kolei groziło zalaniem ich przez jezioro zaporowe, zostały one wyjęte z dna rzeki i w 1925 roku umieszczone w zboczu, na prawym brzegu Bobru koło tamy, w odległości 7 m i wysokości 1,2-2,2 m na terenie elektrowni. Marmity to duże głazy granitognejsów z regularnymi zagłębieniami w kształcie kociołków, które zostały wyżłobione przez wiry wodne obracające głazy na dnie rzeki. Geneza ich powstania wiązana jest przeważnie z miejscem, w którym zwiększony jest spadek wody, na przykład w pobliżu progów skalnych, gdzie dochodzi do zawirowania wody, która w jednym miejscu przy pomocy otoczaków skalnych doprowadza z czasem do wyżłobienia podłoża i powstania kociołka wirowego. Marmity mogą mieć różne rozmiary i stopień wykształcenia – od młodszych o średnicy około 20 cm, do dużych, ogromnych kotłów przekraczających 1 metr. Kociołki te są owalne lub okrągłe i wszystkie są głębsze niż szersze. Po raz pierwszy zbiornik został wypełniony 8 listopada 1925 roku. Na wskutek spiętrzenia wody powstało sztuczne jezioro – Jezioro Modre, jako element systemu przeciwpowodziowego w Sudetach Zachodnich i części unikatowego zestawu trzech zbiorników retencyjno – energetycznych. Ma ono około 1 km długości, 8 ha powierzchni oraz 14,5 m piętrzenia wody. Położone jest w wyjątkowo malowniczym i pięknym miejscu Parku Krajobrazowego Doliny Bobru.Elektrownia Bobrowice (1)W elewacjach budynku elektrowni i filarach jazu zastosowano kamienne wykładziny z granitu harmonizujące z otaczającą je przyrodą. Elektrownia została wyposażona w trzy turbozespoły z bliźniaczymi turbinami Francisa o łącznej mocy 2,4 MW. Turbiny Francisa zbudowane w zakładach Voitha zainstalowano w otwartych komorach betonowych, których ściana stanowi ścianę odwodną hali maszyn. Począwszy od 16 stycznia 1926 roku elektrownia rozpoczęła przekazywanie energii elektrycznej do sieci. Sama elektrownia wraz z budynkiem usytuowana jest w korycie Bobru. Charakterystyczne dla stopnia wodnego jest powiązanie jazu i budynku, pomiędzy które wprowadzono blok upustu dennego. Administratorem obiektu jest Spółka Tauron Ekoenergia z siedzibą w Jeleniej Górze.

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , więcej...

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...