GeoExplorer

Tag: grzyby

Goździeniec robakowaty

by on Gru.17, 2017, under Flora i Fauna

Goździeniec robakowatyGoździeniec robakowaty (Clavaria fragilis) należy do gatunku grzybów z rodziny goździeńcowatych (Clavariaceae). Oficjalnie polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 2003 roku, choć już pod koniec XIX wieku taka była używana (bądź goździeniec łamliwy).
Jest saprotrofem (saprós – zgniły), czyli cudzożywnym organizmem pobierającym energię z martwych szczątków organicznych, rozkładającym je do związków prostych. Poprzez osmotrofię wchłania rozłożoną dzięki trawieniu zewnętrznemu płynną materię. Saprotrofy tworzą w ekosystemach poziom troficzny reducentów. Same są jednocześnie pożywieniem dla olbrzymiej liczby protistów. Dlatego też biorą udział w krążeniu materii w ekosystemach, a tym samym w obiegu pierwiastków w całej biosferze, na przykład węgla, azotu, wodoru, tlenu, siarki, fosforu i innych.

Pomimo, że jest grzybem jadanym jego walory smakowe są nieszczególne, smak łagodny, zapach nieokreślony lub go brak.
Goździeniec zazwyczaj tworzy niewielkie skupiska owocników. Pojedynczy owocnik wyrasta pod postacią długiej, nierozgałęzionej pałeczki, zazwyczaj prostej, czasami robakowato wygiętej, o wysokości od 2 do 12 cm i grubości około 4,5 mm. Zdarzają się też bocznie spłaszczone lub podłużnie rowkowane. U podstawy zazwyczaj jest zwężony, a jego koniec zaokrąglony, o gładkiej powierzchni, barwy białej, żółknący wraz ze starzeniem się. Owocniki są bardzo łamliwe i kruche, do czego nawiązuje drugi człon łacińskiej nazwy gatunkowej: fragilis – kruchy; zaś jego polska nazwa nawiązuje do robakowatego kształtu. Podstawki 4-zarodnikowe. Obłocznię posiada wyraźnie zgrubiałą. Subhymenium ma grubość 30-50 µm i składa się ze splecionych krótkich komórek o grubości 2-3 µm i jest wyraźnie oddzielone od pozostałej części obłoczni.Clavria fumosaZarodniki mają rozmiar 33-43 × 6-9 µm. Strzępki grzybni bez sprzążek. Zarodniki bezbarwne, elipsoidalne, gładkie, o rozmiarach 5-7 × 3-4µm, z małą kropelką.
Upodobane miejsce występowania stanowi półkula północna, w tym na terenie Polski opisano dość liczne jego stanowiska i pojawiają się od lipca do listopada.
Owocniki rosną na ziemi w lasach iglastych, liściastych lub mieszanych, na polanach, w parkach, często wśród mchów, na pastwiskach.
Inne goździeńce (9) występujące na terenie Polski to: goździeniec gliniasty (Clavaria argillacea), goździeniec zaostrzony (Clavaria falcata), goździeniec przydymiony (Clavaria fumosa), goździeniec fioletowy (Clavaria zollingeri),  goździeniec purpurowy (Clavaria purpurea), Clavaria flavipes, Clavaria acuta, Clavaria greletii i Clavaria vermiculata.

Goździeńce (Clavaria) to ciekawy rodzaj grzybów z rodziny goździeńcowatych (Clavariaceae). Są grzybami naziemnymi o pojedynczym (przeważnie) nierozgałęzionym, cylindrycznym lub maczugowatym owocniku. Owocniki rozwijają się w grupach. W zależności od gatunku mają kolor biały, śmietankowy, żółty, różowy, fioletowy, brązowy lub czarny. Hymenofor jest gładki, pokrywający całą powierzchnię owocnika. Wysyp zarodników biały, zarodniki gładkie lub kolczaste.
Wszystkie gatunki rodzaju Clavaria występują na lądzie i są saprofitami. Większość występuje w lesie, gdzie żyją na ściółce leśnej, martwej trawie i mchach. Jeden z gatunków Clavaria argillacea żyje w symbiozie z roślinami z rodziny wrzosowatych.

Co ciekawe należące do tego rodzaju gatunki występują na całym świecie na obszarach o klimacie tropikalnym i umiarkowanym. W Europie opisano występowanie prawie 20 gatunków.
Nazwa rodzaju została po raz pierwszy wprowadzona przez Vaillanta w 1727 roku i pochodzi od łacińskiego słowa clava oznaczającego klub, a nawiązuje do gromadnego występowania owocników tych grzybów. Rodzaj ten został również opisany przez Karola Linneusza w jego dziele Species Plantarum w 1753 roku. Później mikolodzy opisali jeszcze 1500 gatunków zaliczanych do tego rodzaju, jednak wiele z nich to synonimy. Niektóre zostały potem przeniesione do rodzajów Clavulinopsis i Ramariopsis. W 1791 roku polską nazwę nadał Józef Jundziłł.

Możliwość komentowania Goździeniec robakowaty została wyłączona :, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , więcej...

Dzieżka pomarańczowa

by on Gru.16, 2017, under Flora i Fauna

Dzieżka pomarańczowaDzieżka pomarańczowa (Aleuria aurantia) to gatunek grzyba z rodziny Pyronemataceae, rodziny grzybów z rzędu kustrzebkowców (Pezizales). Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1800 roku Persoon nadając mu nazwę Peziza aurantia. W 1870 roku Fuckel nadał obecną uznaną nazwę, przenosząc go do rodzaju Aleuria.
Jest grzybem rozprzestrzenionym na całym świecie. Występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, ale wyjątek stanowią należące do Antarktyki wyspy: Szetlandy Południowe i Orkady Południowe. Występuje także na wielu wyspach wszystkich oceanów. W Europie na północy występuje po Islandię i archipelag Svalbard i jest bardzo pospolita.

Owocniki dzieżki mają średnicę 20-100 mm. Ich kształt u młodych osobników jest niemal kulisty, później zmienia się w czarkowaty o powyginanych brzegach, a u starszych niemal płaski, okrągławy, płatowato powyginany i o pofalowanych krawędziach. Nie posiada trzonu. Wewnętrzna warstwa rodzajna, w której powstają zarodniki jest gładka, w kolorze od żółtoczerwonego przez pomarańczowy do cynobrowo-czerwonego, strona zewnętrzna jest delikatnie aksamitna, w kolorze od białawego do blado-żółto-ochrowego. Miąższ jest bardzo cienki, woskowaty, kruchy i wodnisty. Ma biało-siwy kolor, słaby smak i zapach, a po rozdrobnieniu zapach staje się przyjemny. Zarodniki są bezbarwne, przejrzyste, podłużnie eliptyczne, pokryte siateczkowatą ornamentacją, z dwoma oleistymi kroplami, o rozmiarach 15-24 × 8-12 µm.Aleuria aurantiaDzieżka pomarańczowa jest saprotrofem (saprós – zgniły), czyli cudzożywnym organizmem pobierającym energię z martwych szczątków organicznych, rozkładającym je do związków prostych. Poprzez osmotrofię wchłania rozłożoną dzięki trawieniu zewnętrznemu płynną materię. Saprotrofy tworzą w ekosystemach poziom troficzny reducentów. Same są jednocześnie pożywieniem dla olbrzymiej liczby protistów. Dlatego też biorą udział w krążeniu materii w ekosystemach, a tym samym w obiegu pierwiastków w całej biosferze, na przykład węgla, azotu, wodoru, tlenu, siarki, fosforu i innych.
Jako grzyb jadalny jest znikomej wartości smakowej z uwagi na brak smaku, rzadko zbierany ze względu na kruchość, ale bywa często wykorzystywany w kuchni do ozdabiania potraw z uwagi na piękny kolor (do zup lub po sparzeniu do świeżych sałatek).

Owocniki pojawiają się zazwyczaj grupowo od czerwca do października, często bardzo licznie, na ziemi, głównie na otwartych, nasłonecznionych miejscach, przypominając wyglądem rozrzucone kawałki skórki pomarańczowej. Dzieżkę najczęściej można spotkać na drogach leśnych i ich obrzeżach, w przykopach i rowach, na wypaleniskach. Występuje zarówno w lesie i w zaroślach, jak w parku, na cmentarzu, w ogrodzie, między bylinami czy trawami, często na świeżo przekopanej glebie. Zdecydowanie unika gleb wapiennych, preferując natomiast gleby gliniaste i piaszczyste. Co ciekawe, często na przykład jest pierwszym organizmem, który pojawia się masowo na naniesionych po powodzi przez rzeki i potoki zwałach piasku i ziemi. W Polsce średnio pospolita. Znana jest też pod nazwą „orange cup”.

Możliwość komentowania Dzieżka pomarańczowa została wyłączona :, , , , , , , , , , , , , więcej...

Czarka austriacka

by on Mar.01, 2016, under Flora i Fauna

Czarka austryjackaCzarka austriacka (Sarcoscypha austriaca) to rzadki grzyb z rodziny czarkowatych (Sarcoscyphaceae), saprotrof, rosnący na gałęziach drzew liściastych w wilgotnych lasach, głównie łęgowych, na ciepłych stanowiskach, najchętniej występujący na terenach podgórskich i górskich, w miejscach podmokłych, próchniczych. Pojawia się już wczesną wiosną (luty – maj), ale owocuje również podczas bezśnieżnych zim, pojawiając się w czasie roztopów. Spotykany jest najczęściej na wierzbach, klonach i olszach, a owocniki występują pojedynczo lub w grupach.
Podobnym gatunkiem jest czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea) występująca częściej na terenach nizinnych, posiadająca proste włoski na zewnętrznej powierzchni miseczek, a jej zarodniki są na końcach zaokrąglone. Czarki są grzybami o cienkim, łykowatym i białym miąższu, w zasadzie bez smaku i zapachu.

Owocniki czarki austriackiej w trakcie swojego rozwoju są najpierw purchawkowate, później szerzej się rozpościerają tworząc kształt kolistych czarek lub miseczek, następnie przechodzą w mniej regularne kształty stając się owalne lub nerkowate. Ich wielkość waha się od 1 do 8 cm średnicy.  Stare owocniki mogą być talerzykowato rozpostarte. Miseczki posiadają osadzenie na wyraźnym, cylindrycznym i centralnym, białawym, krótkim lub bardzo krótkim trzonku, długim na 3 do 5 cm i grubym na około 3 mm. Trzonek zazwyczaj mocno tkwi w drewnie, rzadko pojawiają się osobniki tak zwane „siedzące”. Wewnętrzna osłona owocników – hymenium, posiada jaskrawe zabarwienie, jest barwy żywoczerwonej, szkarłatnej lub ceglastoczerwonej, o powierzchni gładkiej i błyszczącej – jest to warstwa zarodnikonośna. Natomiast zewnętrzna ich powierzchnia ma kolor jasnoróżowy lub bladoczerwonawy o strukturze owłosionej, filcowatej, pokrytej białawymi kosmkami.Czarka austryjacka (1)Brzeg owocników jest podwinięty, który z wiekiem może pękać. Zarodniki są gładkie i bezbarwne, podłużnie eliptyczne do cylindrycznych, o wielkości 33-50 x 12-14 um, posiadające wgłębienia na końcach. Czarka austriacka do niedawna w Polsce była gatunkiem uważanym za niejadalny i ściśle chronionym (do października 2014 roku). Jej polską nazwę podali G. Fiedorowicz i D. Kubiak w 1998 roku.
W literaturze uznawana jest jako grzyb niejadalny, jednakże nie jest to do końca prawda. Nie odnotowano bowiem przypadków zatruć tym grzybem. Czarka w zasadzie nie posiada smaku, a jedynie nieznaczny posmak rzodkiewkowo – ziemisty. Ze względu na małe rozmiary swoich owocników nie znalazła większego zastosowania kulinarnego, ale z uwagi na swój atrakcyjny, żywoczerwony kolor po sparzeniu używa się jej jako barwny dodatek do sałatek.

Saprotrofy czyli mikrokonsumenci (z greckiego: saprós – zgniły) są cudzożywnymi organizmami pobierającymi energię z martwych szczątków organicznych, rozkładając je do związków prostych. Reprezentowane są między innymi przez grzyby. Kiedyś uważano, że niektóre rośliny odżywiają się saprofitycznie, jednak mogą one pobierać substancje pochodzące z rozkładu szczątków jedynie dzięki mikoryzie, a zatem dzięki ścisłej symbiozie z odpowiednim gatunkiem grzyba. To stawia je bliżej roślin pasożytniczych niż prawdziwych saprotrofów. Pomimo tego nadal bywają tradycyjnie określane jako saprofity lub rośliny saprofityczne. Obecnie ten typ odżywiania określa się jako mykoheterotrofia. W tym układzie pasożytniczym właściwym saprofitem jest grzyb, a nie roślina. Saprotrofy są często osmotroficzne, czyli wchłaniają rozłożoną dzięki trawieniu zewnętrznemu płynną materię, co jest typowe dla grzybów, biorących udział w krążeniu materii w ekosystemach i w obiegu pierwiastków w całej biosferze.

Możliwość komentowania Czarka austriacka została wyłączona :, , , , , , , , , , , , , , , więcej...

Okratek australijski

by on Paź.01, 2015, under Flora i Fauna

Okratek australijskiOkratka australijskiego (Clathrus archeri) nie sposób pomylić z żadnym innym rodzimym gatunkiem grzyba. Ten gatunek grzyba z rodziny sromotnikowatych występuje również pod nazwą Kwiatowiec australijski (obydwie nazwy polskie nadali w 1983 roku Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda).
Rozwijając się, na początku pokazuje się w postaci tak zwanego „czarciego jaja” – białoszarej, kulistej osłony (czasami stożkowatej lub gruszkowatej), zagłębionej częściowo w podłożu, otoczonej galaretowatą warstwą okrywy i cienką skórką. Jajo osiąga wysokość 3,5 – 6 cm i średnicę 2,5 – 5 cm. Następnie pęka ono, ukazując niekiedy bananowaty, na zewnątrz bladoczerwony owocnik – receptakl. Dopiero po całkowitym otwarciu (pęknięciu) i wyprostowaniu się, uwidacznia się jego fantazyjny kształt. Tworzy go 4 – 6 ramion przypominających ośmiornicę, o długości od 5 do 15 cm.

Podczas dalszego wzrostu i rozwoju okratka, ramiona stopniowo odchylają się na zewnątrz przybierając kształt rozgwiazdy.
Na stronie zewnętrznej jest on ubarwiony na intensywnie koralowoczerwony lub czerwony kolor, a siatkowato-jamkowata, nierówna, wewnętrzna strona ramion (struktura o barwie intensywnie czerwono-wiśniowej), pokrywa się śluzowatą, oliwkowobrązową masą zarodnikową o nieprzyjemnym zapachu padliny (podobnym do sromotnika smrodliwego, bezwstydnego), niekiedy z warstwą gleby. W niektórych przypadkach ramiona mogą pozostawać też złączone u góry. Miąższ jest gąbczasty i porowaty. Na poprzecznym przekroju przez ramię widoczne są 2 – 3 rurki i dwie szerokie bruzdy – globiferie. W trakcie gdy grzyb ten się starzeje, gleba zsycha się i czernieje. Do rozsiewania wąsko – eliptycznych, hialinowych zarodników (4 – 7,5 x 2,5 um) przyczyniają się muchy.
Okratek pochodzi z Azji (południowo – wschodniej) i Australii, a rozprzestrzenił się również w Nowej Zelandii, USA (Kalifornia) i Republice Południowej Afryki.Jajo okratka australijskiegoDo Europy został przywieziony wraz z ziemią i roślinami sprowadzanymi z Australii do ogrodów botanicznych. Na naszym kontynencie zaobserwowano go po raz pierwszy we Francji w 1914 roku.
W naszym kraju pierwszy raz został dostrzeżony przez mieszkańców wsi z okolic Biłgoraja w 1975 roku, a jego owocniki w początkowym okresie rozwoju („czarcie jaja”) uważano za jaja węży. Rośnie w lasach liściastych i w parkach, głównie pod bukami, a także w zaroślach na żyznych, dobrze nawożonych glebach. Znajdywany bywa również pod sosną zwyczajną, topolą osiką i brzozą brodawkowatą, a także w murawie tworzonej przez śmiałka pogiętego i darniowego. W Polsce jest rzadki, ale corocznie jego populacja się zwiększa. Najobfitsze występowanie owocników okratka znajduje się na piaszczystej podmokłej glebie pod wsią Wólka koło Biłgoraja.
Okratek o bardzo oryginalnym i egzotycznym wyglądzie jest niejadalny (choćby z powodu na odstraszający zapach padliny), a swoje owocniki wytwarza od lipca do października.

Możliwość komentowania Okratek australijski została wyłączona :, , , , , , , , , , , , , więcej...

Żółciak siarkowy

by on Sie.29, 2014, under Flora i Fauna

Żółciak siarkowyŻółciak siarkowy (Laetiporus sulphureus) to grzyb należący do klasy podstawczaków, nadrzewny, chorobotwórczy, powodujący intensywną zgniliznę brunatną drewna. Atakuje głównie drzewa liściaste, najczęściej dęby, topole, wierzby oraz robinie, rzadziej klony, olchy i drzewa owocowe. Na drzewach iglastych występuje bardzo rzadko. Występuje w parkach, na przydrożnych drzewach, w sadach i ogrodach. W lasach jest rzadszy. Pojawia się od maja do września. Opanowane przez niego drzewo najczęściej ginie w ciągu kilku lat. Jednoroczne owocniki mają bardzo charakterystyczny wygląd. Są duże o średnicy 10-40 cm, wachlarzowate lub półkoliste, najczęściej zebrane w dużych skupieniach, o jaskrawej siarkowożółtej lub żółtopomarańczowej barwie.

Brzeg owocników jest zaokrąglony, falisty, powyginany. Rurki są siarkowożółte, o bardzo drobnych porach. Miąższ ma grubość do 3 cm, jest białawo-kremowy mięsisty i soczysty, o silnym zapachu i nieco cierpkim, kwaskowym smaku. Starsze owocniki (po wyschnięciu) stają się wyblakłe, są lekkie i kruche. Młode owocniki tego gatunku są jadalne, ale przed właściwym przyrządzeniem należy je sparzyć lub obgotować przez kilka minut. Z doświadczeń grzybiarzy wynika, że w praktyce gotowanie (minimum 15 minut) znacząco minimalizuje ryzyko zatrucia. Całkowicie bezpiecznie może być spożywany żółciak rosnący na dębach. Nieprzyjemny zapach zanika po kilku minutach gotowania. Grzyb ciekawy w smaku, chociaż nie każdemu odpowiada. W Polsce wyjątkowo rzadko wykorzystywany kulinarnie. Najlepiej po obgotowaniu panierować go i smażyć jak kotlety. Surowe owocniki są trujące!

Leave a Comment :, , , , , więcej...

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...