GeoExplorer

Tag: kościół

Wiadrów von Reibnitzów

by on Lis.22, 2014, under Ciekawe miejsca

Pałac w WiadrowieWiadrów to niewielka wieś z bardzo stara metryką, zlokalizowana kilka kilometrów na południe od Jawora. Dokument księcia Przemka Ścinawskiego z 6 stycznia 1285 roku wymienia jako świadka Nikosza z Wedrow. Nikosz wymieniony jest jeszcze w dziesięciu innych dokumentach z tego okresu. Na dwóch kolejnych zmienia się pisownia wsi – w 1286 roku Wedderow, a w 1287 roku Wederau. Dokumenty te świadczą również o tym, że w XIII wieku Wiadrów był siedzibą rycerską ściśle związaną z rodziną von Reibnitz. Teren pierwotnie był niezalesiony, żyzny i bardzo dogodny dla osadnictwa. O przebiegu rozwoju wsi mogą świadczyć spisy ludności sięgające 1781 roku, które podają liczby mieszkańców – 1781 rok 482 osoby, 1871 rok 580 osób, 1905 rok 552 osoby. Po 1905 roku pomimo panującej tendencji do przesiedlania się ludności wiejskiej do miast oraz skutków I wojny światowej – dużej ilości ofiar, liczba mieszkańców Wiadrowa wzrastała, aż do ostatniego spisu z 1933 roku podającego 614 mieszkańców. Po II wojnie światowej wieś nosiła nazwę Wojciechów (wkrótce zmienioną na Wedrow), a ostatecznie na Wiadrów. Obecnie zamieszkuje ją około 500 osób.Kościół Podwyższenia KrzyżaWedług informacji zawartej w Grunhagen w Wiadrowie istniał pierwotnie zamek rycerski otoczony fosą. W nocy z 11 na 12 czerwca 1430 roku do wsi wkroczyli Husyci, którzy zdobyli zamek, a następnie spalili. Bracia von Reibnitz wraz ze swoją załogą stawiali desperacki opór najeźdźcom. Część załogi, około 30 osób, początkowo została zepchnięta do piwnic, tam zablokowana przez Husytów, którzy następnie podpalili zamek. Ostatni z obrońców schronili się na strychu budynku mieszkalnego i złożyli broń dopiero wtedy, gdy czeski szlachcic dowodzący oddziałami husyckimi poręczył słowem honoru, że daruje im życie. Było to kilkanaście osób, w większości rannych, które następnie zostały wzięte do czeskiej niewoli. Jak wynika ze źródeł najazd przeżył Piotr von Reibnitz, który w 1437 roku poślubił Annę von Liebenthal.
Drugim punktem oporu był miejscowy kościół, w którym pod dowództwem proboszcza bronili się miejscowi włościanie. Husyci zajęci szturmowaniem zamku nie atakowali kościoła zbyt zaciekle, ale po złamaniu oporu Reibnitzów, chcąc zapewne uniknąć równie krwawej potyczki, zgodzili się na honorową kapitulację obrońców świątyni.
Na miejscu zamkowych zgliszczy w XVI wieku wzniesiono renesansowy dwór otoczony fosą, który w XVIII wieku został poddany gruntownej przebudowie i kolejnej około 1860 roku, a następnej w XX wieku. Dwukondygnacyjny, podpiwniczony budynek został wzniesiony z kamienia i cegły (obecnie otynkowany) na planie prostokąta. Nad fosą przerzucono kamienny most prowadzący do wejścia. W fosie znajdują się obecnie zamurowane przejścia podziemne, w których znajdowała się także studnia służąca właścicielom pałacu jako czerpnia wody (w latach 60-tych podczas remontu pałacu studnia została zasypana). Obok pałacu znajduje się niewielki park założony w XVIII wieku, przekształcony z ogrodu. Obecnie pałac i okoliczne zabudowania gospodarcze należą do prywatnego przedsiębiorcy rolniczego.

Na początku XVII wieku Wiadrów przechodzi ponownie w ręce rodziny von Reibnitz. Rodzina von Reibnitz była starą szlachtą o słowiańskich korzeniach związaną z Ziemią Jaworską od połowy XIV wieku. Na początku XV wieku stali się oni właścicielami Wiadrowa i Kłaczyny dziedzicząc te wsie przez prawie 200 lat. Świadectwo temu daje, zachowana w Wiadrowie najstarsza nagrobna płyta epitafijna Gintzela von Reibnitza Starszego, zmarłego w 1572 roku, będącego panem na Wiadrowie od połowy XVI wieku. Z epitafium Gintzela Młodszego sąsiaduje epitafium jego zięcia Friedricha von Borschnitza z Piotrowic. Na przełomie XVI i XVII wieku włościami włada Jan von Reibnitz poślubiający w 1597 roku Katarzynę von Nimptsch (1548-1612).
W 1654 roku dobra przejmuje Georg Sigismund von Tschirnhaus, a następnie od jego rodziny majętność nabywa rodzina von Schweidnitz. Od 1800 roku posiadłość przechodzi w ręce Hansa Heinricha VI Reichsgrafa von Hochberg (1768-1833), w 1876 roku w ręce Emila Neumanna, a od 1905 roku (dwór i majątek o powierzchni ponad 400 ha) w ręce dr filozofii Phila Waltera Josepha. Ostatnimi właścicielami (przed II wojną światową) wiadrowskich dóbr było małżeństwo Franza i Adeli von Donat. Po wojnie folwark przekazano Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu.Krzyż pokutnyW Wiadrowie znajduje się kamienny kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego pochodzący z pierwszej połowy XIII wieku. Jego istnienie po raz pierwszy wzmiankowane było w 1399 roku. Z jego średniowiecznego wyposażenia zachowało się gotyckie sanktuarium z połowy XIV wieku znajdujące się w ścianie prezbiterium oraz piaskowcowa chrzcielnica z połowy XVI wieku. W XVI wieku świątynię przejęli protestanci, którzy następnie w 1582 roku przebudowali ją, a w 1625 roku wybudowali nową wieżę zastępując tym samym pierwotną bardzo już zniszczoną. W wieży znajduje się dzwon z 1609 roku. Von Reibnitzowie w 1614 roku ufundowali piękny manierystyczny, wielokondygnacyjny drewniany ołtarz z polichromowanymi płaskorzeźbami przedstawiającymi sceny z paschalnego misterium Chrystusa. Z tego samego okresu co ołtarz główny pochodzi renesansowa balustrada chóru.
W połowie XVII wieku kościół powraca do katolików, którzy w XVIII wieku dokonują jego przebudowy, wyposażając go m.in. w nową rokokową drewnianą ambonę, rzeźbę Madonny z Dzieciątkiem, ławki, konfesjonał, krzyże procesyjne i cynowe lichtarze. W XIX wieku na wieży zamontowano zegar. Na elewacji zewnętrznej znajduje się kilka wmurowanych płyt epitafijnych, do kościoła przylega również kaplica i cmentarz, a całość otoczona jest kamiennym murem.
Po zewnętrznej stronie muru znajduje się krzyż pokutny głęboko wkopany w ziemię. Część naziemna ma 60 cm wysokości i jest to górna część krzyża z wyraźnymi ramionami i aureolą. W jego centralnej części znajduje się okrągłe wgłębienie być może przedstawiające narzędzie zbrodni – kamień.Pozostałości kościoła protestanckiegoW 1788 roku protestanci z Wiadrowa kilkanaście metrów od kościoła katolickiego wybudowali własną świątynię. Protestanci mieli swojego pastora oraz założyli szkołę dla dzieci. W chwili obecnej kościół pozostaje w trwałej ruinie – zachowały się jedynie mury zewnętrzne, a obiekt w każdej chwili grozi zawaleniem.
W 1793 roku we wsi miały miejsce rokowania zbuntowanych tkaczy bolkowskich z przedstawicielami rządu pruskiego.
Wiadrów niegdyś jako bardzo dobrze rozwijająca się wieś, posiadał na utrzymaniu dwa kościoły, kwitło w nim życie kulturalne i towarzyskie, obok obecnej świetlicy znajdowała się karczma, w budynku nieopodal kościoła znajdował się dom kultury, istniała szkoła podstawowa, posterunek policji, dwie piekarnie, trzy młyny (po dwóch zostały zabudowania) i kuźnia. Znaczną część zabudowań stanowiły budynki mieszkalne robotników z miejscowego pałacu. Najstarszy budynek mieszkalny zachowany do dziś pochodzi z 1786 roku.
W Wiadrowie mieści się również poniemiecki cmentarz na którym pochowano ofiary z wielkiej powodzi z lat 20-tych XX wieku.

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , więcej...

Kościół św.Marii Dominiki Mazzarello w Lubinie

by on Cze.18, 2014, under Zabytki

KDMTen XIV-wieczny gotycki kościół znajduje się przy ul. Przemysłowej w Lubinie i jest filialnym kościołem rzymskokatolickim parafii w Chróstniku. Najstarsza wzmianka pochodzi z 1399 roku i związana jest z nadaniem mu uprawnień parafialnych. Świątynia została przebudowana i powiększona w XVII wieku, a następnie restaurowana w XIX wieku. Częściowo zniszczona podczas II wojny światowej, kiedy to między innymi w 1945 roku zniszczono ostrosłupowy hełm wieży, poddana była odbudowie podjętej w latach 1959-1960, a zarazem obniżona o czym świadczy widoczny ślad po wschodniej stronie wieży. Kościół jest wzniesiony na planie prostokąta, orientowany, z kamienia i z cegły. Jednonawowy z węższym, prostokątnym prezbiterium i zakrystią. Od zachodu przylega do niego kwadratowa, kamienna wieża przykryta płaskim dachem.KDM (1)Korpus nawowy, prezbiterium i przybudówki zwieńczone są dachami dwuspadowymi. Od południa do wieży przylega XVII-wieczne, dwukondygnacyjne mauzoleum grobowe rodziny von Hoberck, pełniące funkcję kaplicy, ze sklepieniem krzyżowym wspartym na filarze centralnym. W podziemiach znajduje się krypta grobowa ze sklepieniami kolebkowymi, w której umiejscowione są trumny oraz kamienne sarkofagi. Wewnątrz kościoła zachowały się renesansowe, bogato zdobione rzeźbiarsko i polichromowane, ołtarz i ambona oraz barokowa, dekorowana ornamentem roślinnym loża kolatorska z przełomu XVII i XVIII wieku, która po wojnie została zamurowana. Loża kolatorska to określenie (kolator) pochodzące z łaciny i oznaczające darczyńcę, patrona kościoła, opiekuna lub fundatora.KDM (2)Kolatorami byli dawniej właściciele ziemscy z terenu parafii. Mieli między innymi prawo przedstawiania biskupowi kandydatów na beneficjentów przy kościele, mogli wewnątrz świątyni umieszczać tablice nagrobkowe i posiadać własne, wydzielone miejsce w trakcie nabożeństw – loże. Wewnątrz kościoła zachowały się również piaskowcowe płyty nagrobne Krzysztofa von Brauchitscha (rodzina Brzuchaczy) i jego żony Ewy von Brauchitsch z domu Bock, z około 1600 roku. Kościół otoczony jest murem ceglano – kamiennym. Na jego terenie znajduje się kilka kamiennych płyt nagrobnych, wiekowa studnia (czynna), a na elewacji kościoła kilka piaskowcowych okazałych płyt epitafijnych. W 1969 roku ksiądz Szafarski sprowadził relikwie i wizerunek św. Marii Dominiki Mazzarello, założycielki sióstr Salezjanek. Mówi się o niej jako o świętej Marii.KDM (3)Urodziła się 9 maja 1837 roku w Mornese, a zmarła 14 maja 1881 roku w Nizza Monferrato. Wychowywana była w głębokiej pobożności i niestrudzonej pracowitości, a to ściśle złączone było ze zmysłem praktycznym i zdrowym rozsądkiem. Cechy te uzewnętrzniły się także później, gdy była Przełożoną. Mając 15 lat zapisała się do Stowarzyszenia Córek Maryi Niepokalanej i rozpoczęła apostolat wśród dziewcząt. W wieku 27 lat zapada na tyfus. Choroba miała mocny oddźwięk duchowy – doświadczenie słabości fizycznej z jednej strony czyni głębszym zanurzenie w Bogu, a z drugiej strony popycha do otwarcia pracowni krawieckiej w celu nauczania dziewcząt zawodu, modlitwy i miłości do Boga. Dzięki intensywnemu uczestnictwu w sakramentach i pod mądrym i światłym przewodnictwem księdza Pestarino, czyni wielkie postępy w życiu duchowym.KDM (4)Podczas pierwszej wizyty księdza Jana Bosko w Mornese (1864 rok) miała powiedzieć: „Ksiądz Bosko to święty, a ja to czuję”. W 1872 roku ksiądz Bosko wybrał ją do zainicjowania Zgromadzenia Córek Maryi Wspomożycielki. Jako przełożona okazała się zdolną formatorką i mistrzynią życia duchowego, miała charyzmat radości pogodnej i zaraźliwej, promieniując radością i włączając kolejne dziewczęta w misję poświecenia się wychowaniu kobiet. Zgromadzenie rozwijało się szybko. W chwili śmierci zostawiła swoim Córkom tradycję wychowawczą całkowicie przenikniętą wartościami ewangelicznymi: poszukiwanie Boga poznawanego podczas katechezy i gorącą miłość, odpowiedzialność w pracy, szczerość i pokorę, surowość życia i radość z dawania siebie.KDM (5)Beatyfikowana została 20.11.1938 roku przez Piusa XI, kanonizowana 24.06.1951 roku przez Piusa XII. Jej szczątki spoczywają w Bazylice Maryi Wspomożycielki w Turynie. Wspomnienie liturgiczne w kościele katolickim obchodzone jest 14 maja, a zgromadzenie salezjańskie wspomina świętą 13 maja. Corocznie obchodzony jest tu odpust parafialny, na który zjeżdżają się siostry Salezjanki, Salezjanie i młodzież salezjańska. Po remoncie organów odbywają się koncerty organowe. Na koniec warto też wspomnieć o znajdującym się około 200 metrów na zachód od kościoła, między rozwidleniem szutrowych dróg a dawnym stawem, kamiennym obelisku poświęconym pamięci ofiar I wojny światowej. W sąsiedztwie kościoła znajdował się do niedawna drewniany budynek mieszkalny przypominający swym wyglądem średniowieczny szynk.

Możliwość komentowania Kościół św.Marii Dominiki Mazzarello w Lubinie została wyłączona :, , , , , , , , , , , , , , , , , , więcej...

Kościół w Kwietnikach

by on Maj.14, 2014, under Zabytki

Kościół w KwietnikachKwietniki (Blumenau) to niewielka wieś oddalona o około 10 km na północ od Bolkowa w gminie Paszowice. We wsi znajduje się gotycko – barokowy kościół p.w. św. Józefa Oblubieńca NMP z początku XIV w. Wzmiankowany był po raz pierwszy w 1373 r. Przebudowywany w XV i XVII w. Obecny barokowy wygląd nadano świątyni w wyniku gruntownej przebudowy w 1792 r. wykorzystując mury wcześniejszej budowli. Założony na planie prostokątnym, jednonawowy z prezbiterium oraz wieżą od zachodu. Wewnątrz znajdują się gotyckie i barokowe rzeźby oraz barokowy ołtarz i ambona. Bogato zdobione empory, prospekt organowy i sklepienie. Wokół kościoła znajduje się przykościelny cmentarz, a całość ogrodzona jest kamienno – ceglanym murem. Na elewacji kościoła wmurowane są trzy kamienne, całopostaciowe, renesansowe rycerskie płyty nagrobne z XVI/XVII w. Pod murem okalającym znajdują się XVIII- i XIX-wieczne pomniki i płyty nagrobne. Świątynia erygowana w XIX w. Restaurowany w 1963 r., następnie poddany renowacji w 2000 r. Posiada jeden z piękniejszych wystrojów wnętrza.

Leave a Comment :, , , , , , , , więcej...

Pogwizdów von Loeschów

by on Maj.06, 2014, under Ciekawe miejsca

Kaplica LoeschówPogwizdów to wieś oddalona o 5 km na północ od Bolkowa, na drodze pomiędzy wsiami Jastrowiec i Kwietniki. Wzmiankowana była po raz pierwszy w dokumencie księcia Henryka I Brodatego z 1203 roku jako Helmerichesdorf, czyli wieś Helmeryka (Elmeryka). W 1318 roku nazywana jako „Halvici Villa”. Henryk I Brodaty miał podarować wieś, założoną na prawie niemieckim, klasztorowi cysterskiemu w Lubiążu wraz z innymi wioskami leżącymi na obszarze góry Chełm, który obejmował 500 łanów frankońskich. Z treści dokumentu książęcego wynika, że wieś istniała znacznie wcześniej niż wskazywałaby na to pierwsza wzmianka o jej istnieniu. Świadczy też o tym wymownie romańska forma starego kościoła parafialnego, błędnie określanego nazwą cmentarnego, gdyż służył za cmentarny dopiero od 2 poł. XVIII wieku.

Co do genezy nazwy miejscowości, nazwa Pogwizdów oznacza „miejsce gdzie wiatr gwiżdże”, czyli w przenośni miejsce niedostępne. Wjeżdżając do wsi od strony Jastrowca po prawej stronie widoczny jest kościół p.w. Podwyższenia Krzyża. Wczesnogotycka świątynia powstała prawdopodobnie w 1 poł. XIII wieku. Jest budowlą kamienną, orientowaną, z prezbiterium zwróconym ku wschodowi, kaplicą ku południu i wieżą wznoszącą się od zachodu nad nawą, otoczona murem z kamienia łamanego. Do kościoła prowadzą dwa gotyckie portale z początku XIV wieku, jeden do nawy, drugi do kaplicy. Wyposażenie stanowią płyty nagrobne z piaskowca i epitafia dawnych właścicieli wewnątrz i na zewnątrz kościoła, m.in. rodziny von Schindel i Zettritz. W połowie XVI wieku kościół został przejęty przez protestantów, oddany katolikom w 1654 roku. Pod koniec lat 90-tych XX wieku w kościele odkryto malowidła ścienne.

Kilkadziesiąt metrów od kościoła, po drugiej stronie rzeki Przyłęcznica, znajdują się ruiny pałacu. Pałac w Pogwizdowie powstał około 1800 roku z inicjatywy Ernesta Wilhelma Nostitza w miejscu, w którym wcześniej stał dworek renesansowy strawiony przez pożar. Pałac miał dwie kondygnacje i nakryty był mansardowym dachem. W XIX wieku dobudowano do niego rodzaj zadaszonego podestu z czterema wysokimi kolumnami. Pałac nieremontowany od połowy lat 70-tych XX wieku popadł w ruinę i w takim stanie znajduje się do chwili obecnej. Nieopodal ruin znajduje się przypałacowy park. Najstarsza część założenia parkowego położona była na północny-zachód od pałacu. Znajdował się tam otoczony groblami rozległy staw gospodarczy, pełniący również funkcję stawu ozdobnego. Około 1874 roku parkowe założenia powiększono w kierunku południowym, gdzie łączyło się z lasem oraz ukształtowano otoczenia dwóch stawów gospodarczych po przeciwnej niż pałac stronie drogi w kierunku Bolkowa.

Wykorzystując istniejące ogrody regularne i ogrody gospodarcze oraz tereny dworskie na wschód od dworu założono rozległy park krajobrazowy o rozbudowanym systemie wodnym, misternym układzie dróg, a z południowej części parku wyprowadzono aleję do pobliskich Świn. Jego projektantem był Eduard Petzold, znany architekt krajobrazu. Na terenie zachowały się pozostałości parku pałacowego o powierzchni 9,5 ha. Przeważa w nim drzewostan rodzimy: lipy drobnolistne, dęby szypułkowe, ale są też rzadkie odmiany dębów. W okolicy rosną okazałe świerki pospolite, pomniki przyrody o obwodzie 2 – 2,5  metra, a pomnikowa topola czarna rośnie na wschodzie wsi. W centrum wsi znajduje się obelisk pamiątkowy (1202-2002) wzniesiony z kamieni, z kulminacją w postaci krzyża pokutnego z piaskowca.

Kolejnym kościołem jest poewangelicki kościół z 1741 roku p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego. Jest budowlą jednonawową, prostokątną, z zachowanym barokowym ołtarzem głównym i elementami wyposażenia pochodzącymi z fundacji właścicieli dóbr von Loeschów, m.in. obraz ołtarzowy, ambona. Wewnątrz znajduje się także szafa organowa. W 1796 roku w tym kościele ślub zawarł nieznany wówczas szerzej August Wilhelm von Gneisenau, późniejszy feldmarszałek pruski, który zabłysnął między innymi w bitwie pod Waterloo. Po 1945 roku stał się kościołem katolickim. Na północ od niego, po drugiej stronie drogi widoczna jest kaplica cmentarna ogrodzona kamiennym murkiem. Kaplica rodziny von Loesch pochodzi z 1885 roku, a okalający ją cmentarz, obecnie pozostałości ewangelickiego cmentarza, założony został już w 1850 roku. Została zaprojektowana przez znanego niemieckiego architekta Johannesa Vollmera.

Wybudowana na osi cmentarza, w stylu neogotyckim, założona na rzucie krzyża greckiego. Nad wejściem piaskowcowy portal z herbem rodzinnym. Wewnątrz zachowały się resztki zdobień i napisów. Kaplica w chwili obecnej jest remontowana. Okalający ją cmentarz jest zaniedbany i zarośnięty. Wiele z pozostałych płyt nagrobnych została zdewastowana, część rozkradziona. Przy murze, na lewo od bramy wejściowej, znajduje się zdewastowana kostnica, popadająca w coraz większą ruinę, również z 1885 roku Rodzina von Loesch od 1870 roku posiadała majątek w Pogwizdowie, dawnym Langhelwigsdorf. Ostatnim właścicielem majątku był Mark Friedrich von Loesch.

Leave a Comment :, , , , , , , , , , więcej...

Czerwony Kościół

by on Kwi.30, 2014, under Zabytki

Pałac 1881 rokCzerwony Kościół (Rothkirch) to niewielka wieś oddalona o 12 km od Legnicy. Wzmiankowana była po raz pierwszy w 1302 roku. Kolejna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1315 roku kiedy to Bolesław III nadał rycerzowi Woysicusowi patronat nad tamtejszym kościołem, a następna została zanotowana w 1316 roku i ma ona ścisły związek z rodziną von Rothkirch, będących właścicielami wsi, co zostało udokumentowane już w 1370 roku. Rodzina ta pochodziła z tyrolskiego, zwała się kiedyś Tauer i przybyła na Śląsk w 1186 roku z Jadwigą z Meranu, gdy została ona żoną księcia Henryka I. Osiedliwszy się w Czerwonym Kościele przybrali nazwisko Rothkirchów. W 1374 roku Gunzel von Rothkirch sprzedaje wieś von Schllendorfowi. Kolejnymi właścicielami Czerwonego Kościoła są rody von Lessota und Stelbau, von Falkenhayn, von Festenberg-Packisch.CK1We wsi znajduje się wczesnogotycki kościół filialny p.w. Narodzenia NMP wzniesiony około 1300 roku. Świątynia jest budowlą orientowaną, jednonawową, wybudowaną z kamienia łamanego i cegły. Do nawy od wschodu przylega kwadratowe prezbiterium zamknięte poligonalna absydą. Całość nakryta jest sklepieniem krzyżowym, absyda sklepieniem klasztornym. Na ścianie prezbiterium znajduje się przyścienne sakramentarium, w narożniku kamienna służka z kielichową głowicą. W nawie zobaczyć można sześć całopostaciowych renesansowych piaskowcowych płyt nagrobnych z XVII wieku. Przed ołtarzem w podłodze znajdują się krypty grobowe. Ołtarz, ambona i chrzcielnica barokowe. Nad wejściem dwupoziomowe drewniane empory.CK2Kościół nie posiada organów (prospektu organowego). Świątynia przebudowywana była w latach 1697 i 1718 i wówczas przebudowano ją na barokową (dobudowano drewnianą wieżyczkę), następnie restaurowana w XIX wieku. Była w posiadaniu ewangelików. W murze otaczającym kościół jak i na jego elewacji znajduje się duża ilość wmurowanych kamiennych płyt i epitafiów nagrobnych z XVI-XVII wieku. Niegdyś wokół kościoła znajdował się przykościelny cmentarz. Przy kościelnym murze znajduje się mauzoleum poświęcone pamięci żołnierzy poległych w I wojnie światowej pochodzących z Czerwonego Kościoła, Goślinowa, Pawłowic i Smokowic z wmurowaną płytą, na której są wymienieni.CK3Mauzoleum w chwili obecnej jest remontowane. Kolejnym interesującym zabytkiem Czerwonego Kościoła jest późnoklasycystyczny zespół pałacowy wraz z przyległym parkiem i stawem. Pałac został wniesiony dla Carla Hansa Ernsta von Rothkirsch und Panthen w 1794 roku na miejscu starszego założenia. Jest budowlą neoklasycystyczną wzniesioną według projektu Carla Gottharda Langhansa, założoną na planie prostokąta, trzytraktową i dwukondygnacyjną, nakrytą dachem mansardowym (dachówka). Elewacje są akcentowane ryzalitami, w środkowej części kolumnowy portyk. Wewnątrz znajduje się owalna sala balowa zdobiona niegdyś dekoracją klasycystyczną.CK4Pod całym pałacem znajdują się rozległe podziemia obudowane cegła, ze sklepieniami kolebkowo – krzyżowymi, obecnie w większości odrestaurowane. Zarówno frontowa, jak i tylna elewacja północno-zachodnia są niesymetryczne. Od wschodu zdobią je dwa masywne ryzality. Zachodnia część budynku posiada po środku dodatkowe wejście w poligonalnej dobudówce. Całość budynku kryje z podwójnymi lukarnami. Częściowo był przebudowywany na przełomie XIX i XX wieku oraz po wojnie od 1982 do 1987 roku. Pałac wraz z przylegającym rodzinnym majątkiem odkupuje Hans Sigismund von Rothkirch und Panthen 16 lipca 1776 roku i pozostaje on w rękach tej rodziny do 1945 roku.CK5Jego wnuk, który został baronem w 1839 roku za zgodą cesarza utworzył Ordynację Rothkirchów w myśl, której majątek przechodził bez podziału na najstarszego potomka rodu. Ostatnim właścicielem majątku był Hans Joachim von Rothkirch und Trach. Na przypałacowym terenie znajduje się kilka budynków gospodarczych, między innymi dawna stajnia (obecnie adaptowana na budynek mieszkalny), oficyna mieszkalna. Od zachodu do pałacu przylega park otoczony częściowo murem, a od wschodu staw z drewnianym pomostem. Budynek pałacu usytuowany jest prawie w centrum parku. Kształt parku w rzucie jest nieregularny ograniczony drogami dojazdowymi i gruntami uprawnymi. Zajmuje powierzchnię 2,8 ha. Obecnie trudno dostrzec jego pierwotny układ przestrzenny.CK6Za pałacem dawna polana została przekształcona w ogród warzywny, a z parku pozostało kilka egzemplarzy bardzo pięknych i starych drzew. Pomiędzy pałacem a stawem rośnie okazały platan – pomnik przyrody. Od 1945 roku zarówno pałac i park należały do PGR-u. Pomieszczenia pałacu były częściowo wykorzystywane jako mieszkania dla pracowników. Obecnie pałac stanowi własność prywatną, jest remontowany a zwiedzanie wymaga zgody właściciela. Na koniec pragniemy serdecznie podziękować uprzejmemu panu kościelnemu, który otworzył nam kościół i zdradził kilka interesujących faktów z jego historii oraz panu, żartobliwie określającego się „kustoszem” za oprowadzenie po pałacowych wnętrzach.

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , więcej...

Jastrowiec

by on Kwi.26, 2014, under Ciekawe miejsca

Jastrowiec,kościółJastrowiec to niewielka wieś położona około 8 km od Bolkowa nad rzeką Świekotką. Została założona w XIV w. jako posiadłość rycerska, pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1371 r. jako Lutirbach. W XV w. właścicielem wsi był Hans von Czirn, a w XVI w. przechodzi ona w zarząd von Schindela. Kolejnymi właścicielami są von Schlaberendorf, Theresia von Hoyos-Sprintzenstein, szambelan królewski Stanislaus von Hoyos. Jastrowiec był dawniej ośrodkiem wydobycia wapienia w kamieniołomach na Bukowej i Wapiennikach, a kamień wypalano w wapiennikach u podnóża wzniesień. 1 maja 1946 r. we wsi ukazuje się „plakat” wzywający do zemsty na Niemcach w tym dniu, zapewniając jednocześnie bezkarność wszystkim tym, którzy się do tego przyczynią. W 1946 r. ludność niemiecka zostaje wypędzona i osiedlona w środkowej Westfalii. We wsi znajduje się kościół filialny p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP, pierwotnie p.w. śś. Mikołaja i Barbary, powstały w XIII w., wzmiankowany po raz pierwszy dopiero w 1399 r. Jest to budowla jednonawowa. Przebudowano go pod koniec XV w. i nieznacznie w XVIII w. W 1893 r. nadbudowano zakrystię i dodano chór muzyczny. Remontowany w 1969 r. i w latach 90-tych. Budowla posiada prezbiterium na planie kwadrantu, nakrytym sklepieniem krzyżowo – żebrowym. Kościół jest najwyżej położonym budynkiem we wsi usytuowany na wzniesieniu (345 m.n.p.m.) .W kościele znajduje się gotycka rzeźba Madonny z XV w. oraz renesansowa chrzcielnica z XIV w. Na zewnętrznej elewacji kościoła znajduje się kilka wmurowanych kamiennych płyt, epitafii. Przy kościele znajduje się cmentarz otoczony murem z kamienia łamanego. Nieopodal kościoła, przy drodze, znajduje się obelisk poświęcony niemieckim żołnierzom, ofiarom I wojny światowej. Po lewej stronie obelisku droga przeprowadza przez most na rzece Świekotka i przez bramę wprowadza na teren zabudowań folwarcznych z XIX w. W ich skład wchodzą m.in. budynki bramne, budynki mieszkalno – gospodarcze, oficyny mieszkalne obok pałacu, budynki gospodarcze, duża wozownia, stodoła, obora. W 1908 r. w ramach poszukiwań związanych z wodami w Bolkowie, odkryto tutaj źródło, które nazwano Źródłem Marii – Marie Quelle. Położone jest ono w okolicy pałacu. Pokłady tej wody są starsze o 3 mln lat od wód oligoceńskich. Woda ta to szczaw wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowo-potasowy. Nigdy jednak nie powstało tutaj uzdrowisko. Po II wojnie światowej źródło stanowiło ujęcie wody dla PGR-u, mającego siedzibę na terenie zabudowań folwarcznych, który zarządzał pałacem i tymi zabudowaniami. W 1945 r. pałac z majątkiem objęło PGR Pogwizdów. Po zdewastowaniu pałacu stał opustoszały od połowy lat 70-tych do 1990 r. Warto przypomnieć, że tutejszy XVIII-wieczny pałac w 1809 r. przeszedł w ręce hrabiego von Hoyos, a w 1909 r. dobra otrzymał po stryju Stanislaus hrabia von Hoyos-Gutenstein baron zu Stuchsenstein.Na miejscu obecnego pałacu pierwotnie istniało tu jakieś renesansowe założenie, otoczone niegdyś fosą. Około 1650 r. zbudowano czteroskrzydłowy obiekt z dziedzińcem i wieżą od strony południowej. Do dworu prowadziły kamienne mosty nad fosą od północy i południa. W 1 poł. XVIII w. pałac gruntownie zmodernizowano, przekształcając go w barokową rezydencję. Po raz kolejny przebudowano go w 2 poł. XIX w., kiedy to nakryto dziedziniec dachem i obniżono wieżę, przekształcając ją w ryzalit, ponadto dobudowano od północy aneks. Pałac zbudowany z kamienia i cegły, jest założony na planie nieregularnego prostokąta, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, z aneksem od strony północnej i trójkondygnacyjnym ryzalitem od frontu, zwieńczonym trójkątnym naczółkiem. Czterospadowy dach mansardowy z lukarnami, ryzalit natomiast nakryty dachem dwuspadowym z niewielką sygnaturką. Ponad dachy nieznacznie jest wyniesiona środkowa część budynku, nakryta dachem czterospadowym. Fasada frontowa (południowa) siedmioosiowa, z trójkondygnacyjnym, jednoosiowym, płytkim ryzalitem na osi, zwieńczonym naczółkiem z okrągłym otworem, w którym znajdował się niegdyś zegar. Pole tympanonu wokół otworu, pod którym umieszczono datę 1736, zdobią sztukaterie z motywami roślinnymi. Naroża ryzalitu boniowane w tynku. Do głównego wejścia prowadzi kamienny most długości 25 metrów, przerzucony nad dawną fosą, flankowany stożkowymi obeliskami. W ryzalicie frontowym znajduje się barokowy portal balkonowy, podtrzymywany przez zdwojone filary. Balkon jest otoczony kamienną balustradą, z kulami w narożnikach. Pośrodku elewacji północnej znajduje się dwukondygnacyjny aneks na planie wycinka koła, nakryty płaskim dachem. Nad nim znajduje się trójosiowa facjata zwieńczona dwuosiowym szczytem. Elewacje wschodnia i zachodnia siedmioosiowe. W sieni sklepienie kolebkowe z lunetami, jest ozdobione sztukaterią, przedstawiającą Neptuna na kwadrydze zaprzężonej w trzy konie. Z sieni prowadzą drewniane trójbiegowe schody na piętro. W środkowej części parteru znajduje się hol nakryty sklepieniem zwierciadlanym, wspartym na czterech kolumnach. Na piętrze usytuowano pomieszczenia reprezentacyjne. Tu znajduje się sala o wysokości 13 metrów, której górna część wyrasta ponad dachy zasadniczej bryły pałacu. W jednym z pomieszczeń I piętra zachował się kominek zwieńczony sztukaterią o motywach antycznych. W wielu salach stropy fasetowe, w niektórych znajdowały się plafony i sztukaterie. W pałacu były dwa zabytkowe piece, które w 1976 r. zostały skradzione. Jeden z nich barokowy, XVIII-wieczny, drugi neorokokowy z minionego stulecia. Odzyskane, znalazły się w Muzeum Okręgowym w Jeleniej Górze. W 1760 r. w pałacu nocował austriacki feldmarszałek Leopold hrabia von Oaun. Obok pałacu w 2 poł. ubiegłego wieku założono park krajobrazowy o powierzchni 11 ha, w którym znajduje się duży staw o nieregularnym, wydłużonym kształcie i polana widokowa. Na początku naszego stulecia poprowadzono rurociąg do pałacu ze źródła mineralnego „Maria Quelle”.

Leave a Comment :, , , , więcej...

Sokołowiec. Pałac i kościół

by on Mar.09, 2014, under Zabytki

Sokołowiec (Falkenhain) to łańcuchowa wieś położona na zachód od Świerzawy u podnóża Wzgórz Sokołowskich, wzmiankowana w 1267 r. pod łacińską nazwą Valcnai. Na Grodowym Wzgórzu (386 m n.p.m.) – pierwszym wzniesieniu na zachód od wsi (na mapach turystycznych bez nazwy) istniał w średniowieczu gródek, potem zameczek rycerski, o którym dokumenty wspominają w latach 1369 i 1400, zaś legenda cofa jego powstanie do 1206 r., za założyciela uważając księcia Henryka Brodatego. Podczas najazdu husytów, prawdopodobnie w 1427 r. został zniszczony, ale wkrótce odbudowano go i stał się, jak wiele innych zamków sudeckich, siedzibą rycerza-rozbójnika Cunze de Pedril. W 1475 r. Cunza pojmano, a zamek zburzono. Dziś nie ma po nim śladów. Swą polską nazwę wieś otrzymała w listopadzie 1946 r. Potocznie dzielona jest na trzy części: Sokołowiec Dolny, Środkowy i Górny. W Sokołowcu Dolnym znajduje się zrujnowany i rozszabrowany w chwili obecnej pałac wzniesiony na przełomie XVII i XVIII w., w formie barokowego dworu, a następnie przebudowany w 2 poł. XVIII w. oraz odbudowany po pożarze w 1848 r. Składa się na niego dwukondygnacyjna budowla z trzykondygnacyjnym ryzalitem wejściowym i dwukondygnacyjnym tarasem dostawionym jako prostopadłe skrzydło boczne. W przyziemiu zachowały się sklepienia kolebkowe i krzyżowo – kolebkowe, a wyżej stropy belkowe. Pokryty jest dachem mansardowym. W pobliżu znajdują się okazałe zabudowania gospodarcze dawnego folwarku z pocz. XIX w., umiejscowione wokół dużego majdanu oraz po zachodniej stronie pałacu dawny, zapuszczony obecnie staw. Na północ od pałacu znajduje się rozległy park z końca XVIII w. wraz z pozostałościami (ruinami) rezydencji letniej dawnych właścicieli. Na wzgórzu, po drugiej stronie szutrowej drogi biegnącej w kierunku wschodnim, wśród drzew, znajdują się pozostałości po mauzoleum/grobowcu rodzinnym przedwojennych właścicieli, wysadzone po II wojnie światowej przez Rosjan. Należy zachować szczególną ostrożność w trakcie zwiedzania wnętrza pałacu gdyż obiekt grozi zawaleniem.

W centrum wsi znajduje się romański kościół p.w. św. Jadwigi, wzniesiony w 1 poł. XIII w., choć pierwsza wzmianka o nim pochodzi dopiero z 1399 r., a następnie przebudowany w XVI i XVIII w. W trakcie przebudowy podniesiono absydę, dodano przypory, dobudowano wieżę i kaplicę, wymurowano nowe sklepienia oraz przekuto pierwotny kształt okien. Odbudowano go ponownie po pożarze w 1848 r. Był wielokrotnie remontowany. Kościół jest jednonawowy z wyodrębnionym prezbiterium zamkniętym półkolistą absydą. Do prezbiterium przylega zakrystia i kaplica, a po zachodniej stronie wznosi się wieża. Wnętrze kościoła posiada bogate, głównie barokowe wyposażenie, w tym m.in. trzy polichromowane drewniane ołtarze z 1 poł. XVIII w., drewnianą polichromowaną ambonę i kamienną chrzcielnicę z drewnianą pokrywą oraz polichromowane figury i olejne obrazy z XVIII i XIX w. Do niedawna znajdowała się tutaj także gotycka drewniana figura Madonny z Dzieciątkiem z XV w., która została przewieziona i obecnie znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym w Legnicy. W bogatym ołtarzu głównym znajduje się obraz z rzadko przedstawianą sceną Narodzenia patronki kościoła. Jeden z barokowych obrazów w prezbiterium – bardzo zniszczona Apoteoza matki Boskiej – przypisywany jest szkole Michała Willmanna. Teren kościoła ogrodzony jest kamienno – ceglanym murem na planie koła, na którym znajduje się przykościelny cmentarz. Na ścianach kościoła jak i murze go okalającym zachowały się kamienne epitafia i renesansowe nagrobki.

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , więcej...

Kościół w Kościelcu

by on Lut.19, 2014, under Zabytki

KKW miejscowości Kościelec, położonej na południe od Legnicy znajduje się XV-wieczny gotycki, rzymskokatolicki kościół filialny Parafii w Małuszowie p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa, usytuowany na wzniesieniu i tym samym górujący nad okolicą. Dawniej był on ewangelickim kościołem ucieczkowym, w czasach panującego na tych terenach luteranizmu dla wyznawców spoza księstwa legnicko-brzeskiego, którzy to na swoich terenach nie posiadali swobody wyznaniowej. Fakt nieodległego przebiegu księstwa przełożył się na wygląd zewnętrzny kościoła mającego cechy budowli obronnej. Przebudowano i rozbudowano go w XVII wieku na kościół trzynawowy, z wnętrzem w którym przedzielone jest ono rzędami drewnianych słupów podtrzymujących barokowe empory.KK1Drewniane wnętrze bogato ozdobiono malowidłami religijnymi. Kolejna przebudowa miała miejsce na początku XX wieku. Znajduje się tu także tablica pamiątkowa poświęcona Alfredowi Olszewskiemu, dziedzicowi z nieodległych Warmątowic Sienkiewiczowskich. Na zewnętrznych ścianach kościoła znajdują się wmurowane liczne epitafia. Teren kościoła częściowo ogrodzony jest murem. Na jego terenie znajduje się cmentarz, w murze kilkanaście tablic nagrobnych, a od północnej strony grobowce rodzinne. Po południowej stronie znajduje się krzyż pokutny. Nieopodal kościoła, tuż przy parkingu umiejscowiony jest kamienny obelisk poświęcony ofiarom wojen XIX-wiecznych.

 

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , więcej...

Kościół w Studnicy

by on Lut.18, 2014, under Zabytki

KSStudnica to niewielka wieś położona około 10 km na zachód od Legnicy. Znajduje się w niej klasycystyczny kościół filialny p.w. Matki Bożej Ostrobramskiej i św. Kazimierza. Wzmiankowany był już w 1305 roku. Został spalony przez wojska napoleońskie w 1813 roku, a obecną bryłę otrzymał po odbudowaniu w 1817 roku. Do średniowiecznej oskarpowanej wieży i barokowych kaplic z 1690 roku dobudowano obszerną salę, klasycystyczną nawę z emporami. W dwóch barokowych grobowych kaplicach zachowały się kamienne sarkofagi z początku XVIII wieku i fragmenty polichromii. Teren kościoła ogradza kamienno – ceglany mur, na którym to znajdował się niegdyś cmentarz. Po wewnętrznej stronie muru zachowało się kilka tablic nagrobnych, a na południowej ścianie kościoła trzy epitafia.KS1Kościół jako dziedzictwo kulturowe jest priorytetem numer 1 „Ochrony zabytków”. Remont konstrukcji i więźby dachowej wraz z wymianą pokrycia dachowego dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W Studnicy znajduje się największe w kraju zgrupowanie krzyży pokutnych – 8 krzyży i 2 kapliczki pokutne. Jedna z kapliczek i 6 krzyży znajduje się w murze cmentarnym, druga kapliczka i krzyż przy drodze do Legnicy, ostatni krzyż przy drodze do Miłkowic. Ciekawym wątkiem historycznym, a mało znanym jest również tzw. „Bitwa pod Studnicą” w 1220 roku, której przyczyną był ucisk fiskalny górników pracujących przy wydobyciu złota.

Leave a Comment :, , , , , , , , więcej...

Kościół w Taczalinie

by on Gru.16, 2013, under Zabytki

KTTaczalin to niewielka wieś znajdująca się kilka kilometrów na południowy – wschód od Legnicy. W latach 1295-1305, w kronice łacińskiej spisanej za kadencji biskupa Henryka z Wierzbna – „Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis” (Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Tanzlino.KT1W Taczalinie znajduje się kościół zbudowany w 1800 roku, w stylu klasycystycznym. Dawniej ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki p.w. Nawiedzenia NMP, został przebudowany w 1860 roku. We wnętrzu z kondygnacją empor zachował się skromny klasycystyczny wystrój. Teren kościoła ogrodzony jest kamienno-ceglanym murem. Przy kościelnym murze znajduje się kaplica, a na przykościelnym cmentarzu możemy odnaleźć pomnik poświęcony ofiarom I wojny światowej.

Możliwość komentowania Kościół w Taczalinie została wyłączona :, , , , , , , więcej...

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...