GeoExplorer

Tag: Żelazny Most

Pałac w Żelaznym Moście

by on Maj.31, 2014, under Zabytki

ŻM PałacŻelazny Most (Eisemost) to wieś wzmiankowana już w 1315 roku. Jej nazwa wywodzi się bądź od źle przetłumaczonej nazwy niemieckiej – Eisemost, która to sama w sobie nic nie oznacza, bądź od nieistniejącego, trudnego do zlokalizowania dziś mostu z rudy darniowej. Od XVII wieku przeszła na własność Andrzeja Kłobuczyńskiego i jego potomków do połowy XIX wieku. W 2 połowie XVIII wieku rodzina Kłobuczyńskich wznosi we wsi barokowy pałac u podnóża ciekawych morenowych wzniesień porośniętych lasem. Pod koniec XIX wieku od południa założono malowniczy park krajobrazowy. Pałac remontowany był na początku XX wieku. Był budynkiem prostokątnym, murowanym z cegły, z wkładkami dużych kamieni polnych, dwutraktowym i dwukondygnacyjnym, nakryty czterospadowym dachem łamanym. Całość posiadała rozległe podpiwniczenia. Narożniki elewacji zewnętrznej akcentowane były zdwojonymi pilastrami.ŻM Pałac (1)Od północy i południa na I piętrze, nad wejściami, posiadał wypusty balkonowe dekorowane piaskowcami. Od południowej strony, między pałacem a parkiem, zachowały się pozostałości piaskowcowej fontanny. Podczas II wojny światowej pałac uległ sporym zniszczeniom, nie mniej jednak częściowo nadawał się do użytku i był wykorzystywany przez miejscową spółdzielnię rolną jako magazyn zboża. W kolejnych latach został wyremontowany i umiejscowiono w jego wnętrzach przedszkole. Definitywnie został opuszczony w 1971 roku i od tego czasu popada w coraz większą ruinę, podobnie jak sąsiednie zabudowania gospodarcze. Podobnie stało się z mauzoleum grobowym rodziny Kłobuczyńskich, które zlokalizowane było na pobliskim wzgórzu.ŻM Pałac (2)W przypałacowym parku jak i drodze prowadzącej na wzgórza odnaleźć można okazałe kasztanowce i dęby, a w samym parku studnię – ujęcie wody. Andrzej Kłobuczyński został pochowany na cmentarzu przykościelnym kościoła p.w. św. Barbary w Żelaznym Moście (pierwotny kościół z XIV wieku został rozebrany, a obecny ufundowany właśnie przez Andrzeja Kłobuczyńskiego w 1664 roku), jak i jego potomkowie: syn Karol Andrzej (zm. 1756 rok), wnuk Maksymilian Ferdynand (zm. 1779 rok) i prawnuk Karol Maksymilian (zm. 1822 rok). Niestety brak jest ich pomników nagrobnych. Pałac, a w zasadzie resztki jego murów, ogrodzony jest siatką i grozi w każdej chwili zawaleniem, podobnie jak przypałacowe budynki gospodarcze. Można mu chwili obecnej nadać status stałej ruiny.

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , więcej...

Dwór w Rynarciczkach

by on Maj.24, 2014, under Historia

DRRynarcice niegdyś posiadały swój przysiółek zwany Małymi Rynarcicami (Rynarciczki) na wzgórzach w kierunku Żelaznego Mostu. Zlokalizowany był tam majątek-folwark z dworem stanowiącym siedzibę właściciela majątku. Pierwsza wzmianka o Rynarcicach pochodzi z lat 1317 – 1319. Etymologia nazwy wsi wywodzi się od nazwy patronimicznej, od imienia Reinhard. Dawne nazwy to Reynhartsdorf (1359 rok), Rinnersdorf Klein (1789 rok) i Klein Rinnersdorf do 1945 roku, a po II wojnie światowej – Rynarciczki. Na teren majątku wprowadzała brama wjazdowa, a całość w znacznej części była otoczona kamiennym murem. W jego skład wchodził dwór, budynki gospodarcze, ogród, staw oraz założony park naturalistyczny (mający pełnić funkcję małego parku krajobrazowego), w którym na wzgórzu umiejscowiono mauzoleum grobowe rodziny Dittrich i Gebhardt.DR (1)W XVIII wieku dobra te należały do rodziny von Opeer, w 1789 roku do Martin, w 1845 roku są spuścizną po majorze von Zieten, w 1876 roku do Alwina Lanego, w 1886 roku do Elisa Alexandra Katza, w 1891 roku do Wilhelma Zenkera. Ostatnim właścicielem majątku był Paul Gebhardt urodzony w 1888 roku w Stanach Zjednoczonych, jednakże formalną właścicielką była jego żona Else Gebhardt z domu Dittrich. W 1894 roku majątek nabywa Georg Dittrich i pozostaje on w rękach tej rodziny do wybuchu II wojny światowej. W 1930 roku przejęła go wdowa po Georgu – Helena, a po niej zaś ich córka Else Gebhardt. Po wojnie dwór użytkowany był do 1975 roku. Miano w nim założyć szkołę rolniczą jednakże planów tych nie zrealizowano, a dwór i budynki gospodarcze zostały rozebrane, pozostając w ruinie.DR (2)W chwili obecnej odnaleźć można jedynie bramę wjazdową z resztkami okalającego niegdyś majątek muru, betonowe schody wprowadzające do dworu, pozostałości budynku gospodarczego o długości około 50 metrów mieszczącego dawniej stajnie i pomieszczenia magazynowe na poddaszu. Na tyłach majątku zachowały się ślady po ogrodzie i istniejącym tu kiedyś stawie. Park w otoczeniu pozostałości dworu posiada kilka okazałych dębów, nie mniej jednak jest zdewastowany i zaniedbany w wyniku niekontrolowanej dziś wycinki drzew. W jego kulminacyjnym punkcie, na wzgórzu, założono mauzoleum grobowe na planie koła rodzin Dittrich i Gebhardt, obecnie zdewastowane. Zachowała się jedynie uszkodzona granitowa płyta nagrobna Georga Dittricha oraz wykończone cegłą cztery puste komory grobowe. Do pozostałości majątku z drogi Rynarcice – Żelazny Most kieruje znak „Żelazny Most 45”, w szutrową drogę biegnącą pod górę.

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , , , więcej...

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...