GeoExplorer

Tag: zieleńce

Wąwóz Lipa

by on Mar.31, 2014, under Ciekawe miejsca

Wąwóz LipaNowa Wieś Wielka wzmiankowana była w 1360 roku w potwierdzeniu przywileju górniczego nadanego przez księcia legnickiego Wacława I, a prace górnicze prowadzono tu do czasów wojny 30-letniej. Mieszkańcy zajmowali się głównie pracą w lasach, które stanowiły też tereny łowieckie, kamieniołomach oraz hodowlą zwierząt. Do zakończenia II wojny światowej we wsi znajdowały się dwa młyny wodne, wiatrak, gospody, tartak, gorzelnia, szkoły – ewangelicka i katolicka, dwór i dwa folwarki. Po 1945 roku miejscowość znacznie się wyludniła. Z zabudowań dworskich pozostał budynek mieszkalno – gospodarczy, a z pałacu jedynie podpiwniczenie. na samym końcu wsi można odnaleźć pozostałości młyna wodnego.

We wsi znajduje się gotycki kościół p.w. Wniebowzięcia NMP z 1399 roku otoczony kamiennym murem z przykościelnym cmentarzem. Przebudowano go w XVIII wieku z zatarciem cech stylowych. Wewnątrz gotyckie sakramentarium i drewniana rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z około 1500 roku, barokowy ołtarz, a na ścianach zachowały się renesansowe nagrobki rycerskie i epitafia. Poniżej kościoła znajduje się pomnik poległych w 1870 roku i w I wojnie światowej. Na południe od wsi znajduje się geologiczno – florystyczny rezerwat przyrody „Wąwóz Lipa”, utworzony 12 listopada 1996 roku na powierzchni 55 ha, powiększony 14 lutego 2002 roku do 101 ha. Prowadzi do niego niebieski szlak oraz ścieżka dydaktyczna. Szlak początkowo prowadzi przez łąki za wsią, obok stadniny koni (po lewej), doprowadzając do skraju lasu.Nowa Wieś WielkaBrak jest tablicy informującej o rezerwacie, a jedynie mało widoczny napis namalowany na jednym z drzew. Następnie po prawej stronie zboczem schodzimy w dół do bezimiennego potoku, osiągając tym samym malowniczy Wąwóz Lipa. Wąwóz stanowi skalista dolina o długości 500 metrów wyrzeźbiona między skalnymi basztami i ambonami. Powstała ona w wyniku działalności erozyjnej, która rozwinęła się w obrębie staropaleozoicznych skał zieleńcowych jednostki geologicznej Rzeszówek – Jakuszowa. Bezimienny potok, wzdłuż którego wytyczono szlak, wpływa do Nysy Małej w sąsiedztwie obniżenia Rowu Świerzawy. Całość rezerwatu stanowią skały zieleńcowe, złożone z diabazów oraz łupków zieleńcowych. Szczególnie interesujące są rzadko spotykane formy tak zwane lawy poduszkowe, powstające w wyniku erupcji podmorskich wulkanów w paleozoiku.

W wąwozie widoczne są liczne wychodnie, tworzące strome ściany o wysokości kilkudziesięciu metrów. Przez rezerwat przepływają liczne cieki wodne, z których najważniejsze to potok Rogozina i Nysa Mała, położne w południowej części rezerwatu, wyznaczająca jednocześnie granicę Wąwozu Lipy. Flora rezerwatu jest bardzo bogata, składająca się z kilku zespołów leśnych, głównie liściastych, łącznie około 274 gatunków, z czego aż 22 chronionych. Można tutaj wyróżnić ciepłolubny wariant kwaśnej dąbrowy z wiekowymi dębami oraz bogatym runem leśnym składającym się z takich cennych gatunków jak buławnik mieczolistny, ukwap dwupienny, podkolan biały naparstnica zwyczajna fiołek przedziwny czy jarząb brekinia. Obok rośnie wilgotniejszy wariant kwaśnej dąbrowy z chronionym kopytnikiem pospolitym, konwalią majową i wyką grochowatą.Zieleńce w Wąwozie LipaGrąd składa się także z licznych starych i dorodnych klonów oraz lip. W runie rosną liczne rzadkie lub chronione rośliny między innymi kruszczyk szerokolistny, lilia złotogłów, wawrzynek wilczełyko, paprotnik kolczysty, wyka leśna, gnieźnik leśny. Przy ciekach wodnych rośnie łęg wiązowo – jesionowy, z licznymi cennymi gatunkami głównie geofitów. Rośnie tu zawilec gajowy, ziarnopłon, śnieżyca wiosenna, śnieżyczka przebiśnieg, kruszczyk szerokolistny, lepiężnik biały, świerząbek orzęsiony, kozłek bzowy. Na skałach wąwozu rosną zespoły paproci szczelinowych składające się z zanokcic, paprotki zwyczajnej i paprotnicy kruchej. Fauna jest również bogata ze względu na wysoką bioróżnorodność nie tyle rezerwatu co całego regionu.

Jednak najcenniejszym gatunkiem, charakterystycznym dla tego chronionego obszaru jest duża populacja salamandry plamistej. Gatunku zagrożonego wyginięciem w skali kraju. Wiosną można ją często spotkać w pobliżu potoku przepływającego wzdłuż rezerwatu. Jest to ich okres rozrodu, kiedy samice składają w strumieniu skrzek. Latem i jesienią ukrywają się one za dnia w powalonych, próchniejących drzewach, pod kamieniami i w szczelinach skalnych. Salamandra plamista, obok muflonów stanowi jedną z najważniejszych zwierzęcych atrakcji turystycznych regionu. Na teren rezerwatu często zawitają duże ssaki takie jak sarny, dziki, lisy, oraz pomniejsze gatunki jak kuny, myszy leśne, jeże, nornice rude, karczowniki. W latach 90-tych XX wieku na teren wąwozu zawitały muflony.Zieleńcowe basztyRezerwat sprawia przyjemne wrażenie, szczególnie wiosną, kiedy to w runie leśnym rozkwitają dziesiątki wczesnowiosennych geofitów. Szczególnie wiele jest przylaszczek, zawilców gajowych oraz kokoryczy pustych. Latem można obserwować lilię złotogłów, buławniki mieczolistne oraz czworolisty pospolite. Na uwagę zasługuje też zróżnicowana rzeźba zboczy wąwozu z różnymi typami wychodni skalnych i rumowiskami skalnymi oraz zachodzące procesy stokowe (obrywy, osuwiska, itp.). Można tutaj odnaleźć różne odmiany skalne głazów narzutowych (eratyki skandynawskie), które dochodzą do 6 metrów obwodu. Wąwóz Lipa (obok Wąwozu Myśliborskiego, Siedmickiego i Rezerwatu „Nad Groblą”) stanowi najbardziej rozreklamowany rezerwat w regionie. Prowadzi przez niego Szlak Trzech Wąwozów. Dotrzeć do niego można zarówno od strony miejscowości Lipa jak i Nowa Wielka Wieś.

Możliwość komentowania Wąwóz Lipa została wyłączona :, , , , , , , , , , , , , , , , , , więcej...

Wąwóz Siedmicki

by on Mar.30, 2014, under Ciekawe miejsca

Wąwóz SiedmickiSiedmica (Siebenhuben) to niewielka wieś położona na południowy – zachód od Jawora, wzmiankowana w 1295 roku w Księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego jako Septem mansi – Siedem łanów. Na północny – zachód od wsi, wzdłuż brzegu rzeki Młynówki biegnie niebieski szlak wprowadzający do Rezerwatu Przyrody „Wąwóz Siedmicki”. Jest to rezerwat geologiczno – florystyczny obejmujący ochroną rezerwatową fragment doliny Młynówki, między Siedmica i Nową Wsią Wielką, gdzie potok Młynówka tworzy przełom wcinający się w skalne podłoże, odsłaniając zieleńcowe skały, które są przykładem staropaleozoicznego wulkanizmu podmorskiego. Został utworzony 5 stycznia 2001 roku, a w 2010 roku powiększono jego obszar do 69 ha.Wąwóz Siedmicki, MłynówkaJest to rezerwat leśny utworzony dla ochrony ciekawych form geologicznych i wielu rzadkich gatunków roślin chronionych oraz naturalnych zbiorowisk leśnych takich jak dębowe lasy acydofilne, olszyny, łąki trzęślicowe i turzycowe, ziołorośla oraz fitocenozy naskalne, szczelinowe i suchych zboczy. Flora rezerwatu liczy około 270 gatunków roślin, w tym 19 objętych ochroną. Występuje tu m.in. buławnik mieczolistny, wawrzynek wilczełyko, mieczyk dachówkowaty, naparstnica zwyczajna, kosaciec syberyjski, pełnik europejski. Z form geologicznych chronione są zieleńcowe wychodnie skalne i pionowe stoki w głębokim zalesionym wąwozie. W wąwozie występuje salamandra plamista, która w płynącym potoku odbywa gody.Tablica pamiątkowa i Zbójecki ZamekRzeźba terenu, formy skalne (lawy poduszkowe) oraz zbiorowiska roślinności łąkowej sprawiają, że jest jeden z najatrakcyjniejszych fragmentów Parku Krajobrazowego Chełmy. Trasa turystyczna (niebieski szlak) biegnie wzdłuż brzegów Młynówki, brak jest jednak konstrukcji umożliwiających swobodne przekroczenie jej nurtu i dogodnego miejsca trzeba szukać na własną rękę. Przy szlaku znajduje się oparta o drzewo kamienna płyta, prawdopodobnie nagrobkowa, leśniczego Friedricha Hillgera (1813-1876). Najciekawszym miejscem w wąwozie jest grupa skalna zwana Zbójeckim Zamkiem 370 m n.p.m. Aby się do niej dostać należy przekroczyć wody Młynówki, co przy wysokim ich stanie nie jest łatwe. Pod skały wprowadzają kamienne schody. Na skałach zachowało się widoczne miejsce po zniszczonej (usuniętej ?) tablicy.Flora wąwozuNa szczytowym wypłaszczeniu zachowały się nikłe ślady średniowiecznego grodziska (gródka), który był kryjówką rycerza rabusia, zniszczonego podczas wojen husyckich. Stąd też nazwa Raubschloss – Zbójecki Zamek. Ze szczytu rozciąga się widok na przeciwległe wzgórza oraz wąwóz z Młynówką. Dalej szlak wyprowadza z wąwozu do zabudowań Nowej Wsi Wielkiej. Naturalnym przedłużeniem tego wąwozu, o podobnym ukształtowaniu i wyglądzie jest Wąwóz Nowowiejski, nie objęty ochroną rezerwatową, ale równie interesujący. Idąc tym wąwozem również można dojść do Nowej Wsi Wielkiej.

 

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , więcej...

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...